Υπογράφηκε από τις 4 Απριλίου η Κοινή Υπουργική Απόφαση (Α3γ / ΓΠ/25132, ΦΕΚ 908/Β/4.4.2016) για τους ανασφάλιστους, η οποία θέτει σε ισχύ το νόμο 4368 (ΦΕΚ 21 Α/21.2.2016) του υπουργείου Υγείας, που ψηφίστηκε πριν δύο μήνες και μεταξύ πολλών διαρθρωτικών μέτρων στην ενίσχυση των δομών δημόσιας υγείας, ρυθμίζει με ενιαίο τρόπο την πρόσβαση των ανασφάλιστων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.
Η υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων ανθρώπων και η διασφάλιση επί της αρχής της δωρεάν πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας του Δημοσίου Συστήματος Υγείας, αποτέλεσε ένα κεντρικό πολιτικό και κοινωνικό αίτημα τα προηγούμενα χρόνια, γεννώντας ένα σύνολο αλληλέγγυων δομών, των κοινωνικών ιατρείων αλληλεγγύης, που αγωνίστηκαν να κρατήσουν ζωντανή την έννοια της δωρεάν υγείας και της πρόσβασης όλων των ανθρώπων σε αυτή, χωρίς αποκλεισμούς.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, ταυτόχρονα, δεσμεύτηκε στα άμεσα μέτρα για την υγεία να αναθεωρήσει ριζικά το θεσμικό πλαίσιο πρόσβασης των ανασφάλιστων στις δημόσιες δομές υγείας, χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια και εξαιρέσεις.
Η ψήφιση του νόμου για τους ανασφάλιστους και η υπογραφή της εφαρμοστικής ΚΥΑ, αποδείχτηκε μια όχι απλή υπόθεση και δέχτηκε τα πυρά της αντιπολίτευσης, ΝΔ, Συμπαράταξη και Ποτάμι, που προσπάθησαν κοινοβουλευτικά, αλλά και μέσω των συστημικών ΜΜΕ, να αμφισβητήσουν την αναγκαιότητα και χρησιμότητα του. Δέχτηκε, όμως, και έντονες, ή λιγότερο έντονες κριτικές, από συλλογικότητες της αριστεράς  και του αλληλέγγυου κινήματος στη υγεία, οι οποίες εστιάζουν τόσο στην καθυστέρηση ψήφισης του νόμου, καθώς οι πρώτες πρωτοβουλίες από πλευράς του υπουργείου είχαν ξεκινήσει ένα χρόνο πριν, όσο και στο γεγονός ότι δεν περιλαμβάνει τμήμα των μεταναστών που δεν έχουν νομιμοποιητικά έγραφα ή έχουν χάσει την άδεια παραμονής τους.

Το νέο πλαίσιο

Χιλιάδες ανασφάλιστοι, (2.5 με 3 εκατ.) άνεργοι, υποαπασχολούμενοι, αυτοαπασχολούμενοι ή μικροεπαγγελματίες, με χρέη στα ασφαλιστικά τους ταμεία, άρα χωρίς ιατροφαρμακευτική κάλυψη, άποροι, μετανάστες, πρόσφυγες, εξαρτημένοι, άστεγοι, παιδιά, ένα μεγάλο, δηλαδή, μέρος της κοινωνίας έχασε τα προηγούμενα χρόνια νομικά ή άτυπα την πρόσβαση του στη δωρεάν ιατρική περίθαλψη, στις υπηρεσίες υγείας, το δικαίωμα στο φάρμακο.
Δημιουργήθηκε ένα κατακερματισμένο και δαιδαλώδες θεσμικό πλαίσιο, που συνοδεύονταν από υπουργικές αποφάσεις και εγκυκλίους και από βραχύβια ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το κουπόνι υγείας -health voucher. Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκαν κατηγοριοποιήσεις ανθρώπων με βάση τη δυνατότητα της ασφαλιστικής τους κάλυψης ή το αν εργάζονταν. Από κατόχους βιβλιαρίων απορίας, μέχρι ασθενείς που μπορούσαν μεν να επισκεφτούν το γιατρό, αλλά δεν μπορούσαν να κάνουν διαγνωστικές εξετάσεις, αν χρειάζονταν. Που μπορούσαν να νοσηλευτούν στο νοσοκομεία, αλλά θα έπρεπε να έχουν προέγκριση δαπανών από τις 3μελείς επιτροπές νοσοκομείων, όποτε και αν αυτές συνεδρίαζαν, και εφόσον έκαναν δεκτό το αίτημα. Μια απίστευτη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία για όλους τους ανθρώπους, που αισθάνονταν ανασφαλείς και απροστάτευτοι μπροστά στην ασθένεια.
Η μεγάλη επιτυχία, κατά την εκτίμηση μου, με το νόμο που ψηφίστηκε, και αυτό δυστυχώς δεν γίνεται πάντα κατανοητό, είναι ακριβώς ότι άρει όλα τα παραπάνω και θεσμοθετεί  για πρώτη φορά με νόμο του κράτους, ένα ενιαίο καθολικό πλαίσιο πρόσβασης στη δημόσια υγεία. Άρει την κατηγοριοποίηση και τον κατακερματισμό και σπάει την πλήρη σύνδεση της εργασίας-ασφάλισης από την ιατροφαρμακευτική φροντίδα. Πώς θα μπορούσε να είναι άλλωστε διαφορετικά, όταν το 1/3 του πληθυσμού βιώνει την ανεργία;

Οι δικαιούχοι

Στο νόμο προσδιορίζονται ως δικαιούχοι όλοι όσοι κατέχουν Αριθμό Μητρώου Ασφαλισμένου (ΑΜΚΑ), ή μπορούν να αποκτήσουν, ανεξάρτητα από το αν έχουν χάσει την ασφαλιστική τους ικανότητα, χωρίς καμία έξτρα βεβαίωση από το ασφαλιστικό ταμείο. Δηλαδή, όλοι όσοι είναι έλληνες πολίτες και κάτοικοι άλλων χωρών με ελληνικά νομιμοποιητικά έγγραφα. Μετανάστες ανήλικοι και έγκυες χωρίς νομιμοποιητικά έγραφα δικαιούνται το σύνολο των παροχών, με την επίδειξη της Κάρτας Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού, την οποία αιτούνται στις Κοινωνικές Υπηρεσίες Δημόσιων Δομών Υγείας. Η κάρτα αυτή θα έχει διάρκεια 6 μηνών, και ενός χρόνου για τις έγκυες γυναίκες, από την ημερομηνία έκδοσής τους, με δυνατότητα ανανέωσης, εφόσον διαμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στη χώρα. Θα καλύπτονται, επίσης, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, πρόσφυγες σε καθεστώς διεθνούς προστασίας και αιτούντες άσυλο, τοξικοεξαρτημένοι, άνθρωποι με αναπηρία που φιλοξενούνται σε δομές, άνθρωποι που φιλοξενούνται σε μονάδες ψυχικής υγείας, κρατούμενοι κ.α. Οι ασθενείς θα μπορούν να έχουν δωρεάν και ελεύθερη πρόσβαση για ιατρική  περίθαλψη, σε όλες τις δημόσιες υγείας (ιατρεία ΠΕΔΥ, νοσοκομεία κτλ)

Εξετάσεις σε δημόσιες δομές

Όσον αφορά τις εργαστηριακές εξετάσεις, δίνεται η δυνατότητα για πρώτη φορά να καλύπτονται οι ανάγκες εργαστηριακής παρακολούθησης των πολιτών από τα δημόσια εργαστήρια, είτε της πρωτοβάθμιας φροντίδας, είτε των νοσοκομείων. Για τη νοσηλεία ή για επεμβάσεις σε νοσοκομεία, δεν υπάρχει οικονομική επιβάρυνση, ούτε υποχρέωση αποδοχής χρέους στο λογιστήριο του νοσοκομείου. Καταργείται, έτσι, και η γραφειοκρατική διαδικασία με τις 3μελείς επιτροπές, για την  προέγκριση νοσηλείας στα νοσοκομεία. Σε περίπτωση αποδεδειγμένης αδυναμίας νοσηλείας στις δημόσιες δομές, δίνεται η δυνατότητα να παρέχεται νοσηλεία σε ιδιωτικές μονάχες παροχής υπηρεσιών υγείας.
Συνταγογράφηση και φαρμακευτική κάλυψη

Για τους δικαιούχους θα ισχύει ότι ισχύει και για τους ασφαλισμένους. Απαιτείται, δηλαδή, ηλεκτρονική συνταγή χορήγησης φαρμάκων, η οποία εκδίδεται από γιατρούς όλων των δημόσιων δομών, για όλα τα φάρμακα που συνταγογραφούνται. Υπάρχει, βέβαια, ένας προβληματισμός σχετικά με την αδυναμία των ανθρώπων συνολικά, ασφαλισμένων και ανασφάλιστων, οι οποίοι αδυνατούν, εξαιτίας χαμηλού εισοδήματος, να πληρώσουν τη συμμετοχή τους για την αγορά φαρμάκων. Η ανησυχία αυτή οξύνεται από το γεγονός ότι παρά τις προσπάθειες του υπουργείου Υγείας να μειώσει τη φαρμακευτική δαπάνη, έχει αυξηθεί η ιδιωτική δαπάνη λόγω, μεταξύ άλλων, της διαφοράς ασφαλιστικής και εμπορικής τιμής, της μη εμπιστοσύνης των ασθενών στα γενόσημα, αλλά και της συμμετοχής κατά 1 ευρώ ανά συνταγή, που πληρώνει ο ασθενής στα φαρμακεία υπέρ του ΕΟΠΥΥ. Το τελευταίο αποτέλεσε μνημονιακός νόμος και δεν έχει ακόμα καταργηθεί.
Για τα φάρμακα υψηλού κόστους, που χορηγούνται αποκλειστικά από τα φαρμακεία των νοσοκομείων του ΕΟΠΥΥ, πρέπει να υπάρξει ειδική μέριμνα για την επάρκειά τους στα νοσοκομεία, καθώς είναι πολλές οι περιπτώσεις που οι ασθενείς φεύγουν με τη σφραγίδα «στερείται».
Επίσης, δωρεάν μπορούν να προμηθεύονται τα φάρμακα οι κάτοχοι βιβλιαρίου πρόνοιας των δήμων, καθώς και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες πληθυσμού, που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, όπως αυτές ορίζονται στο πρόγραμμα του υπουργείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Πρώτα, όμως, θα πρέπει να αιτηθούν για αυτό στις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων από 1η Ιουνίου.

Θεσμικά και λειτουργικά εμπόδια

Η προσπάθεια αποκωδικοποίησης ενός νόμου, δεν είναι τόσο εύκολη υπόθεση. Αυτό που είναι, όμως, πιο σημαντικό από όλα, είναι η πλήρης εφαρμογή του στην πράξη. Απαραίτητο στοιχείο για την εφαρμογή, αποτελεί η άρση όλων των θεσμικών και λειτουργικών εμποδίων. Βασική προϋπόθεση είναι η συνολική αύξηση της χρηματοδότησης για τη δημόσια υγεία, ώστε να λειτουργεί με δημόσιο σύστημα υγείας, με υποδομές και προσωπικό και να παρέχονται αξιοπρεπείς και έγκαιρες ιατρικές υπηρεσίες σε όλους.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί, επίσης, η ευρεία ενημέρωση όλων των ανθρώπων αναφορικά με το τι δικαιούνται και πού μπορούν να απευθύνονται για όλες τις απαραίτητες διευκρινήσεις. Χρειάζεται θεσμικά από το ίδιο το υπουργείο Υγείας έλεγχος για την εφαρμογή του νόμου και παρεμβάσεις  σε σοβαρά θέματα που θα προκύψουν ή νομικά κενά. Τέλος, είναι αναγκαίος ένας σοβαρός και διαρκής κοινωνικός έλεγχος από τις κοινωνικές συλλογικότητες, για την πληρότητα εφαρμογής του νέου νόμου, με την ταυτόχρονη, διαρκή επισήμανση όλων ανεπαρκειών και με επαναφορά του αιτήματος μιας καθολικής αποδέσμευσης του δικαιώματος στην υγεία από την εργασία, με ενιαία χρηματοδότηση, όλου του δημόσιου συστήματος από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Έλενα Χατζημιχάλη
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet