Από τις εκατόμβες των θυμάτων των βομβιστικών επιθέσεων σε Ανατολή και Δύση,
στο “ντελίριο” πένθους με αφορμή την απώλεια του Παντελή Παντελίδη

petritis (2)

«Πολιτισμός θανάτου», σύμφωνα με ορισμένους ο σύγχρονος δυτικός πολιτισμός, παρακμιακός κατά άλλους, πάντως η θανατολαγνεία δίνει και παίρνει και ενισχύεται από τα ΜΜΕ. Τόσο οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι, όσο και ο απλός, μέσος χρήστης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και οι διάφοροι blogger φαίνεται πως είχε ο καθένας να πει το δικό του «πόνο», με αφορμή την απώλεια του Π. Παντελίδη. Εξ ου και ο παροξυσμός με το θρήνο, τόσο από την πλευρά όσων πενθούν χωρίς να έχουν ποτέ γνωρίσει τον αποθανόντα, όσο και από την πλευρά όσων επέλεξαν να καθυβρίσουν το νεκρό. Μια από τις παραμέτρους που οδήγησαν σε μεγάλη υπερβολή, μίσος και στοχοποίηση -όχι των δημοσιογράφων που «σκύλεψαν» το νεκρό αυτόν, επειδή ως θέμα η απώλεια αυτή ήταν πολιτικά ανώδυνη-, αλλά του ίδιου του νεκρού, ήταν οι συνθήκες του θανάτου και ειδικότερα η μέθη. Παρόλα αυτά, το ενδιαφέρον προσωποποιήθηκε και το κοινωνικό πρόβλημα των αναρίθμητων νεκρών στο ελληνικό οδικό δίκτυο φαίνεται πως απασχόλησε ευκαιριακά τα μέσα.Ο κίνδυνος του θανάτου, όταν κανείς τρέχει με το αυτοκίνητο είναι αφροδισιακός, και αυτό δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, ούτε θα έπρεπε να συνδέεται εξ ορισμού με την «αντρίλα», τη «μαγκιά» και τον «ηρωισμό» των ανδρών. Από την άλλη, τα στατιστικά στοιχεία των ερευνών για την οδική συμπεριφορά των Ελλήνων, όταν απλώς και μόνο μας θορυβούν ή μας εκφοβίζουν, έχουν το αντίθετο από το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ζούμε σε ένα κράτος που δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ μέχρι στιγμής επί της ουσίας να μας προστατέψει, γιατί η καλύτερη «θεραπεία» είναι η πρόληψη και όχι η καταστολή. Οι κατάρες και οι προσβολές όσων φέρουν την ευθύνη των τροχαίων ατυχημάτων, ή και τα πρόστιμα της τροχαίας, δεν έχουν ουσιαστική χρησιμότητα. Η τροχαία απλα δρα κατασταλτικά και με σκοπό να γεμίσει τα άδεια ταμεία.
Χρειάζεται άμεσα το κράτος να δράσει, ώστε να πάψει να θεωρείται μαγκιά και ηρωισμός η οδήγηση υπό την επήρεια μέθης. Χρειάζονται τα μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής, μια καλά οργανωμένη εκστρατεία στα ΜΜΕ για το αλκοόλ και τις επιπτώσεις του, χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις. Τέλος, χρειάζονται προγράμματα πρόληψης και προαγωγής της ψυχικής υγείας στα σχολεία, με παράλληλη και γενναία χρηματοδότηση του 18 Ανω και του ΚΕΘΕΑ.

Η παρακμή της Δύσης

Τα παραπάνω μού έφεραν στη μνήμη την ταινία «Crash» του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ (1996), για την οποία έγραψε ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης:
«Δυστυχώς, όπως δείχνουν τα πράγματα, όπως δείχνει και το “Crash”, το εκπληκτικό “έπος της παρακμής” του καναδού Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, βασισμένο σε μυθιστόρημα του “καταραμένου” Τζέιμς Μπάλαρντ, ο Όσβαλντ Σπένγκλερ ήταν όντως προφητικός το 1918, που εκδόθηκε ο πρώτος τόμος του έργου του Η παρακμή της Δύσης, για να συμπληρωθεί μ’ ένα δεύτερο το 1922, που θα διπλασιάσει τον αρχικό πανικό. Δεν είναι εύκολο να αποδεχθείς ότι ο τεχνολογικός πολιτισμός αναπτύσσεται ερήμην του πνευματικού, αλλά φθίνει αδιάκοπα βαδίζοντας προς το τέλος του. [...]
Ξέρουμε πως τα παιδιά που κάνουν σούζες με τις μηχανές τους φλερτάρουν με το θάνατο, ξέρουμε πως οι ραλίστες παίζουν με το θάνατο, ξέρουμε πως ο Τζέιμς Ντιν, που στις 30 Σεπτεμβίου 1955 σκοτώθηκε προσπαθώντας να “απογειώσει” την Πόρσε του θα γίνει ο πρώτος άγιος μιας καινούργιας θρησκείας, που λατρεύει το θάνατο. Δηλαδή τον έρωτα, σύμφωνα με το φροϊδικό δόγμα για το “ένστικτο του θανάτου”.» [Βασίλης Ραφαηλίδης, «Το Έθνος», 2 Μαρτίου 1997 («Πέρα από τον κινηματογράφο», Α’ τόμος, εκδόσεις του Εικοστού πρώτου, Αθήνα 2003)]

Εθισμός στην εικόνα του θανάτου

Πώς να ξεχάσουμε το σωρό από τις φωτογραφίες των νεκρών προσφυγόπουλων στο Αιγαίο, αλλά και των θυμάτων του ISIS που βλέπουμε καθημερινά, στη θέα των οποίων έχουμε πλέον σχεδόν εθιστεί; Φαίνεται άλλωστε ότι ο ίδιος εθισμός αναπτύσσεται και ως προς τα θύματα των βομβιστικών επιθέσεων στη Δύση. Το «έπος της παρακμής» του Κρόνενμπεργκ μας εξηγεί τον έρωτα αυτόν για την απώλεια, με την κινηματογραφική του αφήγηση, που όπως κάθε άλλη προφητεία φαινόταν εντελώς παράλογη και ίσως τώρα γίνεται κατανοητή. Άλλωστε, και το ISIS μετέρχεται των ίδιων μέσων, δηλαδή της βίας και της προπαγάνδας με τη χρήση των ηλεκτρονικών μέσων, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού, όπου ο θάνατος αποτελεί ένα θέαμα προς κατανάλωση από τα πλήθη, μία «τραγωδία» αποσυνδεδεμένη από την πραγματικότητα.

Παρακμή ή αναγέννηση;

Μένει να απαντηθεί αν πράγματι ο πολιτισμός μας είναι σε παρακμή, ή αν αντίθετα με τη θανατολαγνεία ο σύγχρονος άνθρωπος θέλει να πει κάτι άλλο, ενδεχομένως αυτό που αναζητεί και η Τζούντιθ Μπάτλερ, που έπειτα από χρόνια στις σπουδές φύλου επιχειρεί τελευταία τη διερεύνηση του θέματος του θανάτου. Ο σύγχρονος πνευματικός πολιτισμός μπορεί να είναι απλά... διαφορετικός, να αναγεννηθεί από τις στάχτες του. Σε κάθε περίπτωση, θα ήταν χρήσιμο αν οι σημερινοί διανούμενοι, τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή, κατά το παράδειγμα της Τζούντιθ Μπάτλερ, διερευνούσαν αυτά τα θέματα με αμοιβαίο σεβασμό και κατανόηση, αλλά και αμβλύνοντας τις πολιτισμικές και πολιτικές αντιθέσεις και κυρίως αίροντας το εμπόδιο της ηγεμονίας της Δύσης και προβάλλοντας το αίτημα της φιλίας των λαών, της πολυπολιτισμικότητας και κυρίως της διαπολιτισμικότητας.



Σπύρος Πετρίτης
Πρόσφατα άρθρα ( Κοινωνία )
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet