Την αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου πρότεινε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου, όπως διατύπωσε, να γίνει πιο «διαφανές, δίκαιο και αποτελεσματικό» το σύστημα ασύλου. Το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση του υπάρχοντος καθεστώτος, όπου οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που εισέρχονται στην Ευρώπη υποχρεούνται να καταθέσουν αίτηση ασύλου μόνο στο πρώτο κράτος υποδοχής, αλλά με την προσθήκη ενός διορθωτικού μηχανισμού κατανομής, που θα ενεργοποιείται σε περιπτώσεις που ο αριθμός των αιτημάτων είναι πολύ μεγάλος.
Συγκεκριμένα, ο μηχανισμός θα προσδιορίζει αυτόματα πότε μια χώρα αναγκάζεται να διεκπεραιώσει δυσανάλογο αριθμό αιτήσεων ασύλου. Ο προσδιορισμός θα γίνεται σε σχέση με τον πληθυσμό της χώρας και το ΑΕΠ της. Εάν σε μια χώρα ξεπεραστεί το όριο αναφοράς βάσει αυτών των δεικτών, όλοι οι νέοι αιτούντες, ανεξάρτητα από την εθνικότητα τους, θα μετεγκαθίστανται, στην υπόλοιπη Ευρώπη. Τη μέριμνα για την εφαρμογή του μηχανισμού θα έχει ο νέος Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο που θα ιδρυθεί, ο οποίος θα έχει και τη  δυνατότητα αποστολής ομάδων υποστήριξης για το άσυλο και παροχής επιχειρησιακής και τεχνικής βοήθειας στις περιπτώσεις που ένα κράτος μέλος υπόκειται σε δυσανάλογες πιέσεις.
«Το Δουβλίνο III χρειαζόταν προφανώς αναμόρφωση, γιατί δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στο πλήθος προσφύγων που προέκυψε. Είναι θετικό ότι προβλέπεται συμμετοχή των κρατών μελών, που τόσο καιρό δεν παίρνουν στα πλαίσια διανομής των βαρών, σύμφωνα με την αναλογία που είχε τεθεί πριν από εφτά μήνες. Για αυτό, όμως, χρειάζεται πολιτική απόφαση από το Συμβούλιο, που δεν φαίνεται τόσο εύκολο να ληφθεί στην περίπτωσή μας», εξηγεί ο Κώστας Τσιτσελίκης, πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Εξαγοράσιμη αλληλεγγύη;

Παράλληλα, προβλέπεται η «επιλογή κάθε κράτους μέλους να μη συμμετέχει προσωρινά στην ανακατανομή», καταβάλλοντας «εισφορά αλληλεγγύης» 250.000 ευρώ για κάθε πρόσφυγα που δεν δέχεται να φιλοξενήσει, τα οποία θα καταβάλλει στο κράτος που θα αναλάβει αντ’ αυτού την υποχρέωση.
Η παράμετρος αυτή είναι αρκετά διφορούμενη προκαλώντας αντιδράσεις από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Οι «Financial Times» βλέπουν σε αυτό το μέτρο τη δυνατότητα εξαγοράς από μέρους κάποιων κρατών των υποχρεώσεών τους προς τους πρόσφυγες και την ευρωπαϊκή κοινότητα. Βάσει αυτού του επιχειρήματος μπορεί να λεχθεί πως παρά τις αντιδράσεις που θα προβάλουν κάποια κράτη, που θα έχουν να κάνουν περισσότερο με το ύψος της εισφοράς, στο τέλος-τέλος θα έχουν καταφέρει να αποσπάσουν την κύρια στόχευσή τους, που είναι να μην αντιμετωπίσουν το προσφυγικό ως ευρωπαϊκό ζήτημα και να μη φιλοξενήσουν πρόσφυγες και μετανάστες στην επικράτειά τους.
Από την άλλη πλευρά, οι χώρες του Βίζεγκραντ δεν φαίνεται να αναγιγνώσκουν κάτι τέτοιο στο μέτρο, καθώς ήδη έχουν δηλώσει την έντονη διαφωνία τους, εστιάζοντας όχι στο ύψος της εισφοράς, αλλά στη λογική της ποσόστωσης καθεαυτής. «Αναφορικά με τα πρόστιμα που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόκειται για εκβιασμό», δήλωσε ο ούγγρος υπουργός Εξωτερικών, Πέτερ Σιγιάρτο. Ενώ ο πολωνός ομόλογός του, Βίτολντ Βαστσικόφσκι, αναρωτήθηκε αν η πρόταση αυτή είναι σοβαρή, «επειδή μοιάζει με πρωταπριλιάτικο αστείο».
Για αυτό το λόγο και ο πρόεδρος της Ένωσης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θεωρεί πως με αφορμή το προσφυγικό θα ανοίξει μια γενικότερη συζήτηση σχετικά με το τι συμβαίνει όταν τα κράτη μέλη δεν συμμορφώνονται με τις αποφάσεις του Συμβουλίου που είναι υποχρεωτικές. Επισημαίνει πάντως ότι: «Η πρόταση για την καταβολή εισφοράς είναι μια μεσοβέζικη λύση, δεν λύνεται το πρόβλημα, μαζεύοντας χρήματα στο ταμείο της ΕΕ, κρατώντας τους πρόσφυγες στην Ελλάδα, την Ιταλία ή και την Τουρκία. Είναι μια προβληματική πρόταση, που δεν λύνει την καρδιά του ζητήματος».

Μέτρα αποθάρρυνσης

Παρακολουθώντας τις αντιδράσεις των χωρών του Βίζεγκραντ, που πρωταγωνιστούν τόσο καιρό στην αντιμεταναστευτική ευρωπαϊκή πολιτική, θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος πως αυτή τη φορά η ΕΕ κινείται σε ένα πιο φιλόξενο άξονα. Αυτή την ελπίδα, όμως, έρχεται να διαψεύσει μια ακόμα παράμετρος του σχεδίου που προβλέπει τη λήψη μέτρων αποθάρρυνσης των προσφύγων και των μεταναστών για δευτερογενείς μετακινήσεις, «με πιο σαφείς νομικές υποχρεώσεις για τους αιτούντες άσυλο, την υποχρέωση να παραμένουν στο κράτος μέλος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής τους, και ανάλογες συνέπειες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης».
Ένα ακόμα αυστηρό μέτρο κατά της μετανάστευσης και των δευτερογενών μετακινήσεων, που προβλέπει το νέο καθεστώς, είναι η ενίσχυση του βιομετρικού συστήματος Eurodac «για σκοπούς επιστροφής και επανεισδοχής». Θα είναι δυνατή η αποθήκευση περισσότερων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως ονόματα, ημερομηνίες γέννησης, υπηκοότητα, στοιχεία ταυτότητας, ταξιδιωτικά έγγραφα και φωτογραφίες των μεταναστών, για δέκα χρόνια, για να εντοπίζονται πιο γρήγορα. Ενώ όσοι μετανάστες αρνηθούν να δώσουν τα αποτυπώματά τους στις αρχές, θα υποστούν κυρώσεις, των οποίων τη μορφή θα διαλέξει το κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά.
«Όλα αυτά είναι στη λογική της ασφαλειοποίησης του προσφυγικού, που είναι λανθασμένη. Όταν υπάρχουν τέτοιες ρήτρες, θα πρέπει να υπάρχουν συγχρόνως και εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, γεγονός που δεν συμβαίνει. Η πρόταση δεν αναλύει τα μέτρα αποθάρρυνσης, αλλά έχουμε ήδη δει στην πράξη τι μπορεί να σημαίνει αυτό, όπως πχ με την τούρκικη ακτοφυλακή και την παρεμπόδιση των προσφύγων», εξηγεί ο Κώστας Τσιτσελίκης.
Με αναφορά στις δευτερογενείς μετακινήσεις των προσφύγων και των μεταναστών σαν «σοβαρή απειλή» και «κίνδυνο» για τον χώρο της συνθήκης Σένγκεν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο για την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Δανία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία να παρατείνουν τους συνοριακούς ελέγχους για ένα ακόμα εξάμηνο. Παρότι ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Φρανς Τίμερμανς, αναγνώρισε πως η Ελλάδα έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο όσον αφορά τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων, δήλωσε ότι «όσο εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρές ελλείψεις στη διαχείριση των συνόρων, θα πρέπει να διατηρηθούν ορισμένα μέτρα ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα».

Επιβράβευση του χωροφύλακα

Την ίδια στιγμή που η τούρκικη κυβέρνηση απαγορεύει και καταστέλλει τις διαδηλώσεις για την 1η Μαΐου, αφήνοντας πίσω ένα νεκρό και εκατοντάδες τραυματίες, και ανοίγει το δρόμο για τις διώξεις των βουλευτών του HDP, η Επιτροπή πρότεινε την άρση υποχρέωσης θεώρησης για τους τούρκους πολίτες που θέλουν να ταξιδέψουν στην Ευρώπη.
Η Επιτροπή κρίνει πως απομένουν πέντε κριτήρια από τα 72 που πρέπει να τηρήσει η Τουρκία, πιστεύοντας ότι θα το έχει καταφέρει μέχρι τον Ιούνιο, σχετικά με τη διαφθορά, την προστασία προσωπικών δεδομένων, συνεργασία με την Europol, δικαστική συνεργασία με την ΕΕ και συμμόρφωση της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, δηλαδή, τον περιορισμό του εύρους που έχει τώρα στο τι αντιμετωπίζεται σαν τρομοκρατία.
«Το ζήτημα τίθεται στη συζήτηση εντελώς ασύμμετρα. Η ΕΕ έχει προχωρήσει σε άρση της υποχρέωσης βίζας για αρκετές χώρες, όπως η Βοσνία, η Αλβανία κτλ, αλλά δεν πράττει το ανάλογο με την Τουρκία τόσο καιρό, ώστε να το χρησιμοποιήσει σαν διαπραγματευτικό χαρτί πίεσης για να κάνει η χώρα ό,τι της ζητηθεί για το προσφυγικό», κρίνει ο πρόεδρος της Ένωσης για τα Ανθρώπινα δικαιώματα.
Ενώ καταλήγει σχετικά με την ευρύτερη πολιτική της ΕΕ για το προσφυγικό: «Το μεγάλο έλλειμμα που έχει η Ευρώπη δεν έχει θεραπευτεί. Συνεχίζει την πολιτική των κλειστών συνόρων, όπου μέσα από τα σύνορα σχηματικά ισχύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και απ’ έξω όχι, επιβάλλοντας όρους σε γείτονες χώρες για να κάνουν το βρώμικο παιχνίδι ή την αποθήκη για τους πρόσφυγες. Ενώ όσοι περάσουν τα σύνορα, όπως δικαιούνται οι πρόσφυγες, τους αντιμετωπίζει με νομικά παιχνίδια τύπου Δουβλίνο. Δεν τους διευκολύνει, ούτε δίνει το δικαίωμα στην ασφαλή διέλευση σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που έχουν δικαίωμα για αίτημα ασύλου».

Τζ.Α
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet