Exif_JPEG_420 Exif_JPEG_420

«Και να μην καταλάβει η ευρωπαϊκή εξουσία, εμείς πρέπει να της γίνουμε λίγο ενοχλητικοί. Και αυτό κάτι είναι», απαντά ο σκιτσογράφος Βαγγέλης Παυλίδης σε μια κυρία που πέρασε να δώσει τα συγχαρητήριά της για την έκθεση γελοιογραφίας για το προσφυγικό, που φιλοξενήθηκε στο μετρό του Συντάγματος από την Κυριακή μέχρι την Πέμπτη. Αντίστοιχα με τους γελωτοποιούς, όπως περιγράφει ο ίδιος, οι γελοιογράφοι πρέπει να πούνε στον «βασιλιά», τα ενοχλητικά ζητήματα που δεν τολμούν οι άλλοι. «Και ας έχαναν καμιά φορά το κεφάλι τους…»
«Το Μετέωρο Βήμα», όπως ονομάζεται η έκθεση των 28 σκιτσογράφων, ξεκίνησε από τη Ρόδο, πέρασε από την Κω, τη Λέρο, το Αγαθονήσι και ήρθε για λίγο στην Αθήνα, μέχρι να μεταφερθεί στον τελικό προορισμό στις Βρυξέλλες. Κεντρικό της σκίτσο είναι του Γιάννη Καλαϊτζή. Η έκθεση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του, καθώς ήταν πάντα πρωτεργάτης σε τέτοιες παρεμβάσεις, και δούλεψε πολύ για αυτήν, αλλά δυστυχώς δεν πρόλαβε να την δει να υλοποιείται.
«Θέλαμε να κάνουμε την παρέμβαση στο εξωτερικό, όπου ο κόσμος δεν βιώνει στον ίδιο βαθμό το προσφυγικό φαινόμενο και δεν ξέρει πολλά για αυτό. Ακόμα και οι ευρωπαίοι σκιτσογράφοι δεν καταπιάνονται συχνά με την κριτική αυτού του θέματος ή το βλέπουν πιο αποστασιοποιημένα. Αντίθετα, όπως διαπιστώσαμε όταν μαζέψαμε τα έργα μας όλοι εμείς, είχαμε μια κοινή συνισταμένη, μια κοινή οπτική για το ζήτημα», εξηγεί στην Εποχή η σκιτσογράφος Μαρία Τζαμπούρα για την ιδέα της παρέμβασης.
Μια ιδέα που ήταν από την αρχή του φαινομένου στα πλάνα της Λέσχης των Ελλήνων Γελοιογράφων, όπως επισημαίνει και ο Βαγγέλης Χερουβίμ, αλλά που ήταν πολύ δύσκολα υλοποιήσιμη και κατέστη δυνατή με την βοήθεια της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Το μόνο παράπονο που έχουν από τη βοήθεια αυτή είναι σχετικά με τη μετάφραση των σκίτσων στα αγγλικά, που δεν έχει αποδοθεί πολύ καλά, σύμφωνα με τον Β. Παυλίδη.

Λιθαράκι για την αλλαγή

Η καυστικότητα των σκίτσων για την υποκρισία της Ευρώπης, την αδιαφορία του μέσου ευρωπαίου που συνεχίζει ανενόχλητος την καταναλωτική ζωή του, ή τις ενοχές που φέρει για αυτό, για τον πόλεμο, τα σύνορα και τις ληστρικές πολιτικές ασύλου, τράβηξαν το ενδιαφέρον όλου του κόσμου. Γιάπηδες, γιαγιάδες, νέοι, τουρίστες κτλ άφησαν μερικά λεπτά την καθημερινότητα τους στην άκρη και στεκόμενοι μπροστά στο αδυσώπητο μαύρο χιούμορ, αναλογίστηκαν για λίγο ένα από τα σημαντικότερα φαινόμενα του πλανήτη αυτή τη στιγμή.
Αυτός είναι, άλλωστε, και ο σκοπός της έκθεσης, σύμφωνα με το Β. Παυλίδη. «Ένα σκίτσο δεν θα αλλάξει τον κόσμο, αλλά δεν περνά απαρατήρητο. Δεν νομίζω ότι θα επηρεάσει την εξουσία που αποφασίζει αυτές τις πολιτικές, αλλά θέλω να πιστεύω ότι βοηθάει να συνειδητοποιήσει ο κόσμος κάποια πράγματα και να αγανακτήσει. Αυτό σημαίνει πως ίσως μακροπρόθεσμα αλλάξει κάτι».
Η δυναμική του μάλιστα φαίνεται να αυξάνει, όταν βρίσκεται σε συνδυασμό μαζί με άλλα που θίγουν το ίδιο θέμα σε μια έκθεση, αντί στην άκρη μιας εφημερίδας. «Είναι πιο επιθετικό το ύφος μιας τέτοιας παρέμβασης, τους έχουμε περικυκλωμένους με αυτά», σημειώνει αστειευόμενος ο Β. Χερουβίμ, ενώ ευελπιστεί πως άνθρωποι που μέχρι τώρα, ίσως, στέκονταν αρνητικά απέναντι στους πρόσφυγες, θα ξανασκεφτούν την είδηση που τους προβάλλεται και τις πολιτικές που εφαρμόζονται, αναγνωρίζοντας τις αντιφάσεις τους και θα επαναπροσδιορίσουν τη θέση τους απέναντι στο προσφυγικό φαινόμενο.

Η αλληλεγγύη δεν φθάνει

Για αυτό το λόγο, πρωταρχικός ρόλος ενός σκίτσου, όπως επισημαίνει η Μαρία Τζαμπούρα, πρέπει να είναι η πολιτική κριτική και όχι απλά η στόχευση στο συναίσθημα. «Αρχικά μου ήταν δύσκολο να πιάσω το θέμα, γινόμουν πολύ συναισθηματική και δυσκολευόμουν να πιάσω την ουσία, που είναι πολιτική. Το ότι υποφέρουν άνθρωποι είναι ένα θέμα, αλλά αυτό έχει και αιτίες. Σε αυτές ήθελα να εστιάσω τη δουλειά μου και όχι μόνο στο αποτέλεσμα. Αυτή η ανησυχία κυριαρχεί στα σκίτσα μου, η έλλειψη δημοκρατίας και ο ρατσισμός».
Ο κάθε σκιτσογράφος είχε και ένα διαφορετικό πυρήνα έμπνευσης για τη δουλειά του. Ο Β. Χερουβίμ τον πόλεμο και την ενοχή του «πολιτισμένου κόσμου» και την υποκρισία του, ο Β. Παυλίδης την οργή που ένιωθε για την απάθεια και το στρουθοκαμηλισμό κάποιων… Από όλα, όμως, τα έργα μπορείς να βγάλεις το συμπέρασμα ότι οι πολιτικές που αφήνουν τους πρόσφυγες ανασφαλείς και απάτριδες πρέπει να αλλάξουν. «Η αλληλεγγύη του κόσμου δεν έχει αποτυπωθεί ακριβώς σε επίσημη πολιτική στην Ευρώπη, που κυριαρχεί η λογική μακριά από την αυλή μας και όπου θέλει ας είναι, αλλά και στην Ελλάδα, λόγω οικονομικών συνθηκών και πιέσεων», τονίζεται από το Β. Χερουβίμ, για να συμπληρώσει η Μ. Τζαμπούρα ότι «η αλληλεγγύη της κοινωνίας είναι σπουδαία, αλλά η πολιτεία δεν μπορεί να επαφίεται σε αυτήν και να μην αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις της».
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet