Ουδέν κρυπτόν υπό το φως της ενημέρωσης και των κινητοποιήσεων

saloni (1)

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι το μείζον ζήτημα της σημασίας της ενημέρωσης, της δημοσιοποίησης και του ρόλου των ΜΜΕ φωτίζεται ανάγλυφα στην περίπτωση των συμφωνιών της ΤΤΙΡ και της CETA, αλλά και των ανάλογών τους που προηγήθηκαν. Όπως, επίσης, ανάγλυφα φωτίζεται και η σημασία των λαϊκών κινητοποιήσεων και της δυναμικής που μπορούν να διαμορφώσουν σε πολιτικό επίπεδο. Μέχρι πριν λίγους μήνες, η ΤΤΙΡ και η CETA έμοιαζαν για τους περισσότερους μάλλον ακαταλαβίστικες λέξεις που κάποιοι λίγοι πάσχιζαν να εξηγήσουν. Σήμερα, μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις σε μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά και τη δημοσιοποίηση μέρους των κειμένων τής υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας της ΤΤΙΡ, χιονοστιβάδα δημοσιεύσεων και εκδηλώσεων εξελίσσεται με ελπιδοφόρο για τους πολίτες περιεχόμενο. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο το γεγονός ότι βασικό όπλο όσων υπερασπίζονται την υπογραφή αυτών των συμφωνιών αποτέλεσε επί μακρόν η άκρα μυστικότητα με τρόπο, μάλιστα, αντισυνταγματικό και πρωτοφανή.

 

«Οι διεθνείς και μαζικές κινητοποιήσεις έπαιξαν σημαντικό ρόλο και συνεχίζουν να έχουν ιδιαίτερη σημασία» επισημαίνει στην «Εποχή ο Γιώργος Μπάλιας, καθηγητής στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμειο με αντικείμενο τις Πολιτικές Προστασίας του Περιβάλλοντος. «Μάλιστα, κατά τη γνώμη μου, σε αυτές οφείλονται οι πτωτικές τάσεις που εμφανίζει η αποδοχή της ΤΤΙΡ σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση της U-Gov, μόνο το 17% των Γερμανών πολιτών είναι πλέον υπέρ της ΤΤΙΡ έναντι του 55% που ήταν δύο χρόνια νωρίτερα. Eνώ στις ΗΠΑ, το 18% των πολιτών δηλώνει υπέρ, έναντι του 53% το 2014».
«Η μυστικότητα που περιέβαλε τις συμφωνίες, όπως η ΤΤΙΡ και η CETA, είναι αδιανόητη και πρωτοφανής» υπογραμμίζει η Δώρα Κοτσακά, διδάκτορας Πολιτικής Κοινωνιολογίας και ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς. «Ακόμα και οι υπουργοί Οικονομικών ενημερώνονταν για διαβαθμισμένα έγγραφα μόνο στις πρεσβείες των ΗΠΑ, γεγονός που έχει και το συμβολισμό του. Μετά τις διαδηλώσεις του περασμένου φθινοπώρου, ζήτησαν οι ευρωβουλευτές να μπορούν να έχουν πρόσβαση στα διαβαθμισμένα έγγραφα και τους ζητήθηκε να υπογράψουν ρήτρα μυστικότητας».

Σε πολιτικό επίπεδο

Η δημοσιοποίηση, από την Greenpeace, των κειμένων από τις διαπραγματεύσεις για την ΤΤΙΡ, την προηγούμενη εβδομάδα, έφερε ένα δεύτερο κύμα δημοσιότητας, που έδωσε καίριο χτύπημα στις μυστικές διαπραγματεύσεις. Σε πολιτικό επίπεδο το κέρδος της δημοσιοποίησης είναι ιδιαίτερα σημαντικό, όπως εξηγεί η Δώρα Κοτσακά. «Μέχρι σήμερα η τεκμηριωμένη εικόνα που είχαμε για τα κείμενα της ΤΤΙΡ ήταν από διαρροές, όπως αυτές από τα wikileaks, οι οποίες γίνονται κατά την επικοινωνία των πολυεθνικών εταιρειών και των λόμπι με την Ευρ��παϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ. Διότι αυτοί είχαν επίσημη ενημέρωση και η διαπραγμάτευση δεν προχωρούσε αν δεν ενημερώνονταν. Ακούγεται απίστευτο, αλλά η ιστορία αυτών των συμφωνιών εχει πολλά απίστευτα. Ενώ, λοιπόν, μέχρι σήμερα είχαμε μια σχετική γνώση από τα κείμενα προηγούμενων ανάλογης λογικής συμφωνιών, όταν φτάναμε σε επίσημη αντιπαράθεση με αρμόδιους από την ΕΕ, όπως η Σ. Μάλμστορμ, μας διέψευδαν επικαλούμενοι το γεγονός ότι δεν υπήρχαν δημοσιοποιημένα κείμενα. Είναι μεγάλη υπόθεση, συνεπώς, το γεγονός ότι πλέον δεν μπορούν να επικαλούνται αυτό το επιχείρημα».

Άμεσα θιγόμενη η δημοκρατία

Μοιάζει αδιανόητο να μην μπορούν να προστατευτούν οι πολίτες από μια τέτοια επίθεση, παράνομη και αντισυνταγματική. Όμως, δυστυχώς, δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά... «Προφανώς αυτή η πρακτική είναι παράνομη, προσκρούει δηλαδή σε συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα» λέει στην «Εποχή» η Δ. Κοτσακά. «Όμως εδώ ακριβώς είναι η ιδιαιτερότητα, αφού υπάρχει περιθώριο διαφορετικής ερμηνείας σε ζητήματα συνταγματικής κατοχύρωσης. Επίσης, είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης ποιος θα καταφύγει ποινικά εναντίον αυτών των τακτικών, όταν δεν έχουμε ακόμα καταφέρει να προσφύγει κανείς στο ευρωπαϊκό δικαστήριο για το μείζον ζήτημα του χαρακτηρισμού της συμφωνίας ως μικτής, γεγονός που θα δώσει τη δικαιοδοσία στα εθνικά κοινοβούλια να αποφασίσουν για αυτή και να μην παρακαμφθούν με το επιχείρημα ότι προκειται για εμπορική συμφωνία. Ενώ είναι πασιφανές ότι πρόκειται νομικά για μικτή συμφωνία, με βάση και τη Συνθήκη της Λισαβόνας, χρειάζεται να προσφύγει μια κυβέρνηση ή ένας επίτροπος σε ευρωπαϊκό δικαστήριο για να κατοχυρωθεί».
Εδώ ακριβώς γίνεται σαφές γιατί όσοι από καιρό προσπαθούν να μας διαφωτίσουν για την ΤΤΙΡ και τη CETA επιμένουν ότι θίγεται η δημοκρατία και τίποτα λιγότερο. «Ενώ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ σε ζητήματα που ρυθμίζουν τη νομοθεσία για το περιβάλλον και τους καταναλωτές προβλέπεται διαφάνεια και κατά τη φάση της νομοθέτησης και κατά τη φάση της εφαρμογής, στην περίπτωση των συμφωνιών όπως η ΤΤΙΡ συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο» υπογραμμίζει ο Γ. Μπάλιας. «Η κατεύθυνση της ΤΤΙΡ δείχνει προς την αποδυνάμωση της δημοκρατίας, εφόσον αντί διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και ο Codex Alimentarius, να εκδημοκρατιστούν, ωθούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η δημοκρατική κουλτούρα που έχει απομείνει στην Ευρώπη από τον Διαφωτισμό απειλείται από την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς».

Αισιοδοξία, μόνο μαζί με δράση

Τα βήματα που γίνονται είναι πράγματι σημαντικά. Μπορούμε, όμως, να αισιοδοξούμε βάσιμα, όταν τα συμφέροντα που θίγονται από την κατακρήμνιση της ΤΤΙΡ και της CETA είναι... πολυεθνικά;
«Στις 13 Μαΐου οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών [αναμενόταν να] ψηφίζουν για τη CETA, μια συμφωνία ίδια με την ΤΤΙΡ μόνο που τα συμβαλλόμενα μέρη είναι ο Καναδάς και η ΕΕ. Η ζημιά που επιχειρείται γίνεται μια χαρά και με τη CETA, αφού όλες οι πολυεθνικές εταιρείες έχουν έδρα και στον Καναδά» υπογραμμίζει η Δ. Κοτσακά. Η εκτίμησή μου είναι ότι, επειδή για την ΤΤΙΡ δημιουργήθηκε μεγάλη αντίδραση και κινητοποίηση και επειδή ο Μ. Σουλτς αναγκάστηκε να υπαναχωρήσει γιατί πιεζόταν από τη βάση του, τους σοσιαλιστές, θα επιχειρηθεί να πέσει το βάρος στην CETA και να γίνει μέσω αυτής η δουλειά των πολυεθνικών. Οι εξελίξεις, λοιπόν, είναι εξαιρετικές, το γεγονός ότι πέφτει περισσότερο φως είναι σημαντικό, αλλά αν αυτό σημαίνει ότι παραγνωρίζεται η CETA και ψηφίζεται τώρα από τους υπουργούς και στη συνέχεια τον Ιούνιο από τους αρχηγούς κρατών, τότε θα έχουμε στρατηγική ήττα».
Η θέση της Ελλάδας είναι πολύ δύσκολη. Αν δημιουργηθεί ένα μπλοκ δυνάμεων με το οποίο θα μπορέσει να στοιχηθεί, τότε είναι εφικτό ένα θετικό αποτέλεσμα. Για τη CETA, όμως, δεν διαφαίνεται μια τέτοια προοπτική. Μάλλον θα χρειαστεί να περιμένουμε τη στάση της Αυστρίας και της Γαλλίας και τον Ιούνιο, σε επίπεδο αρχηγών κρατών.

Ζωή Γεωργούλα

 

 

Τι θα πει ΤΤΙΡ;

Ας δούμε από πιο κοντά μερικές πτυχές της ΤΤΙΡ, με τη βοήθεια του καθηγητή Γ. Μπάλια: «Τα κείμενα που δόθηκαν στη δημοσιότητα αποκαλύπτουν ορισμένα βασικά πράγματα, όπως ότι προβλέπεται κανονιστική συνεργασία, δηλαδή ότι όταν μία από τις δύο πλευρές, είτε η ΕΕ είτε οι ΗΠΑ, θέλει να νομοθετήσει σχετικά με τους καταναλωτές ή την προστασία του περιβάλλοντος πρέπει οι δύο πλευρές να συνεργάζονται μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει ότι η μία πλευρά θα πρέπει να δίνει τα προπαρασκευαστικά κείμενα στους ειδικούς της άλλης πλευράς προς αξιολόγηση. Επίσης, σημαίνει ότι, αν η μία πλευρά θέλει να νομοθετήσει για ένα θέμα θα πρέπει να λάβει υπόψη της την ανάλογη νομοθεσία της άλλης πλευράς. Για παράδειγμα, εαν η Ευρώπη θέλει να νομοθετήσει για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς -που είναι ένα ζήτημα στο οποίο έχουμε ριζικά διαφορετική προσέγγιση με τις ΗΠΑ- οφείλει να λάβει υπόψη τη νομοθεσία των ΗΠΑ, που προβλέπει πλήρη απελεύθερωση των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών».
»Άλλο σημαντικό ζήτημα που αποκαλύπτουν τα δημοσιοποιημένα κείμενα είναι ότι σε περίπτωση που τα δύο συμβαλλόμενα μέρη -ΕΕ και ΗΠΑ- δεν συμφωνούν σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος και καταναλωτών θα πρέπει να λειτουργήσουν στη βάση των κανόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, ο οποίος κλίνει στις απόψεις και τις θέσεις των ΗΠΑ. Συνεπώς επιβαρύνεται το θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ σε αυτά τα ζητήματα».
»Επιπλέον, σε διατροφικά θέματα προτείνεται να υιοθετούνται τα στάνταρντ του διεθνούς οργανισμού Codex Alimentarius. Στον οργανισμό αυτό, που λειτουργεί στο πλαίσιο του ΟΗΕ, συμφωνείται ποια προϊόντα είναι ασφαλή και με ποια κριτήρια. Στο πλαίσιο, όμως, αυτού του οργανισμού οι συζητήσεις γίνονται μεν από κυβερνητικά στελέχη, συνοδευόμενα δε από υψηλά ιστάμενα στελέχη εταιρειών, τα οποία και θέτουν τα στάνταρντ».

 

Η δική σου συμμετοχή κάνει τη διαφορά

Στο τέλος του Απρίλη πραγματοποιήθηκε στη Βαρκελόνη διήμερο συνάντησης δήμων και κοινοτήτων ενάντια στην ΤΤΙΡ. Γεγονός που αποτιμάται ως πολύ σημαντικό, αλλά η σημασία του πολλαπλασιάζεται από τη δική μας συμμετοχή.  «Το διημερο ήταν σημαντικό διότι έβαλε δυναμικά στο παιχνίδι την τοπική αυτοδιοίκηση» σημειώνει η Δώρα Κοτσακά. Πράγματι, τις τελευταίες εβδομάδες δυναμώνει το κύμα των δήμων που δηλώνουν την αντίθεσή τους στην ΤΤΙΡ. Οφείλουμε ως δημότες να το προωθήσουμε περαιτέρω. Ωστόσο, πολύ σημαντικό είναι να κινητοποιηθούν και οι άμεσα θιγόμενοι, τα εργατικά συνδικάτα, τα σωματεία, οι ενώσεις εργαζομένων. Οι εργαζόμενοι και οι επαγγελματίες χρειάζεται ο καθένας χωριστά μέσω των συνδικάτων τους να προωθήσουν το ζήτημα και να απαιτήσουμε να παρθεί δημόσια θέση». Στο πλαίσιο του διημέρου υιοθετήθηκε η παρακάτω διακήρυξη:

Η διακήρυξη της Βαρκελόνης

Εμείς οι Δήμαρχοι και οι εκλεγμένοι/ες εκπρόσωποι δημοτικών συμβουλίων, που συμμετέχουμε στην πρώτη πανευρωπαϊκή συνάντηση με θέμα «Tοπική αυτοδιοίκηση και η νέα γενιά συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου», δηλώνουμε ότι:
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχοντας την εξουσιοδότηση των κρατών μελών, ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για τη Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου και Επενδύσεων (TTIP), καθώς και για τη Γενική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Καναδά (CETA) και τη Συμφωνία Εμπορίου και Υπηρεσιών (TISA). Η διαπραγμάτευση των εν λόγω συμφωνιών γίνεται υπό καθεστώς έλλειψης διαφάνειας, και δεν συνάδει με τις eυρωπαϊκές αξίες της συμμετοχικής δημοκρατίας.
Θέση μας είναι πως η διαφάνεια δεν θα πρέπει να θυσιάζεται προς όφελος του εμπορικού απορρήτου. Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές θα πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διαπραγμάτευση των εντολών.
Η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι και η έξοδος από την οικονομική κρίση απαιτεί πολιτική λύση. Θεωρούμε πως οι θεμελιώδεις αρχές της αλληλεγγύης, της δικαιοσύνης, καθώς και του σεβασμού των δικαιωμάτων, θα πρέπει να βρίσκονται στον πυρήνα κάθε πολιτικής της Ευρώπης. Η νέα γενιά εμπορικών συμφωνιών είναι αμφίβολο αν λειτουργεί προς όφελος του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Επιπλέον η Ευρώπη θα πρέπει να υποστηρίξει την οικονομία της ενισχύοντας παράλληλα τα κοινωνικά, εργασιακά, και περιβαλλοντικά δικαιώματα και όχι αποκλειστικά μέσω της διεύρυνσης του ελεύθερου εμπορίου.
Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία πως οι υπό διαπραγμάτευση συμφωνίες θέτουν σε κίνδυνο τη δυνατότητα των τοπικών αρχών να λαμβάνουν αποφάσεις και να έχουν πρόσβαση στη δημόσια χρηματοδότηση (συμπεριλαμβανομένων και των δημοσίων προμηθειών), περιορίζοντας δραστικά το καθήκον μας να παρέχουμε βοήθεια στους πολίτες για βασικές ανάγκες όπως: στέγαση, υγεία, κοινωνικές υπηρεσίες, εκπαίδευση, τοπική οικονομική ανάπτυξη καθώς και για την ασφάλεια των τροφίμων και το περιβάλλον.
Επιπλέον, είμαστε ανάστατοι/ες σχετικά με το γεγονός πως οι συμφωνίες θέτουν σε κίνδυνο τις δημοκρατικές αρχές καθώς περιορίζουν ουσιαστικά τη σφαίρα πολιτικής επιρροής και καταπνίγουν τις επιλογές του δημοσίου. Η εφαρμογή μέτρων όπως το καθεστώς επίλυσης διαφορών επενδυτή κράτους (ISDS) ή του ειδικού δικαστηρίου για την προστασία των επενδυτών (ICS), θα έχει σημαντικά αρνητικές επιπτώσεις στην τοπική δημοκρατία. Επιπρόσθετα κίνδυνο αποτελεί και η ρυθμιστική συνεργασία που εισάγεται στην TTIP, με τις αλλαγές που επιφέρει στους κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Αναγνωρίζουμε τη συμβολή του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών στην ευημερία των πολιτών, αλλά θέτουμε υπό αμφισβήτηση την ιδέα πως ο ανταγωνισμός και η οικονομική μεγέθυνση θα πρέπει να είναι τα μοναδικά κριτήρια που καθορίζουν τις συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου όπως η TTIP, η CETA και άλλες (όπως η TISA).
Πιστεύουμε πως το διεθνές εμπόριο θα πρέπει να βασίζεται σε κριτήρια που δεν περιορίζονται απλά στο ελεύθερο εμπόριο. Θα πρέπει να υπερασπιστούμε το δίκαιο, βιώσιμο εμπόριο που στηρίζει τα εργατικά δικαιώματα.
Αναγνωρίζουμε πως είναι καθήκον μας, ως εκλεγμένοι αντιπρόσωποι, να υπερασπιστούμε τις τοπικές κοινωνίες και τους δημοκρατικούς θεσμούς ως χώρους για διαβούλευση και λήψη αποφάσεων καθώς και την ενίσχυση των δημοσίων πολιτικών προς όφελος των πολιτών, προστατεύοντας το περιβάλλον, υποστηρίζοντας τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την τοπική οικονομία.
Απαιτούμε την αναστολή των διαπραγματεύσεων των TTIP και CETA έως ότου οι ενστάσεις των τοπικών και περιφερειακών αρχών ληφθούν υπόψη κατά την επικύρωση αυτών των συμφωνιών.
Τιμούμε τα κοινωνικά κινήματα τα οποία κατέστησαν εφικτή αυτή την ευρωπαϊκή διαβούλευση, τους προσδίδουμε την οφειλόμενη αναγνώριση και τους καλούμε να συνεχίσουν το έργο τους.
Για όλους τους προαναφερόμενους λόγους, απαιτούμε την αναστολή των τρεχουσών διαπραγματεύσεων για τις TTIP και TISA και την έναρξη νέων που θα λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες όσων έχουν εξαιρεθεί και προτρέπουμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και τις εθνικές κυβερνήσεις να μην επικυρώσουν την CETA.
Η παρούσα διακήρυξη θα υιοθετηθεί από όλες τις πόλεις που είναι παρούσες και θα υπογραφεί από όλους όσοι προτίθενται να την εφαρμόσουν στο μέλλον. Επιπλέον, θα παρουσιαστεί σε όσους είναι υπεύθυνοι, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις εθνικές κυβερνήσεις και σε συναφείς θεσμούς και οργανισμούς.
Βαρκελόνη, 21 Απριλίου 2016

Απόδοση στα ελληνικά: Φίλοι της Φύσης
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet