ygeia
Στην ανάγκη άμεσης σύστασης και λειτουργίας του δικτύου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ), ως βασικού πυλώνα ενός αναβαθμισμένου Δημόσιου Συστήματος Υγείας, αναφέρθηκε ο υπουργός Υγείας, Ανδρέας Ξανθός, στην ομιλία του κατά την έναρξη της διημερίδας διαλόγου για τη «Μεταρρύθμιση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας», η οποία πραγματοποιήθηκε στις 9 -10 Μαΐου στην Αθήνα. Στη διημερίδα διαλόγου, που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του υπουργείου Υγείας και του Περιφερειακού Γραφείου της Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), παρουσιάστηκαν οι στόχοι και το περιεχόμενο της μεταρρύθμισης, οι γενικές κατευθύνσεις και το σχέδιο σταδιακής υλοποίησής της, η ευρωπαϊκή εμπειρία στην ΠΦΥ σε χώρες που υλοποιούν συστήματα κοντινά σε αυτό που σχεδιάζεται (Πορτογαλία, Λιθουανία, Σκωτία, Ιταλία, κ.α.), καθώς και προτάσεις για την αντιμετώπιση των βασικών προκλήσεων στη μεταρρύθμιση της ΠΦΥ στη χώρα μας.

Σε μια χρονική στιγμή που η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας δέχεται δριμύτατη κριτική, και ιδιαιτέρως ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης, με αφορμή την υπόθεση της προκήρυξης του ΚΕΕΛΠΝΟ για τις προσλήψεις προσωπικού στις ΜΕΘ, η παρουσία και οι χαιρετισμοί που απηύθυναν στη διημερίδα ο Αλέξης Τσίπρας και ο αντιπροέδρος της κυβέρνησης και πρόεδρος του Κυβερνητικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ) Γιάννης Δραγασάκης, αποτύπωσαν τη στήριξη της πολιτικής ηγεσίας στην προσπάθεια αυτή, που θα καταπολεμά την υγειονομική φτώχεια, τις ανισότητες, την εμπορευματοποίηση της υγείας, τη διαφθορά και θα ενισχύει το δημόσιο χαρακτήρα της.
Η περιφερειακή διευθύντρια του ΠΟΥ, δρ Zsuzsanna Jakab απεύθυνε επίσης χαιρετισμό και εξέφρασε το ενδιαφέρον και την πρόθεση του ΠΟΥ να στηρίξει με τεχνογνωσία στο σχεδιασμό αυτού του συστήματος. Νωρίτερα μάλιστα σε συνέντευξη Τύπου και σε συνάντηση με τον πρωθυπουργό ανακοίνωσε την ίδρυση γραφείου του ΠΟΥ στην Ελλάδα για το σκοπό αυτό.

Η ΠΦΥ στην Ελλάδα

Τα προβλήματα πρόσβασης των πολιτών στην πρωτοβάθμια περίθαλψη ξεκινούν ήδη από τη στιγμή που κάποιος προσπαθεί να κλείσει ραντεβού σε γιατρό και διατρέχουν το σύνολο της οργάνωσης και λειτουργίας του δημόσιου συστήματος πρωτοβάθμιας. Συσσωρευμένες παθογένειες και δυσλειτουργίες μαζί με πολιτικές υποχρηματοδότησης και υποβάθμισης των δημόσιων δομών (ΙΚΑ/ΠΕΔΥ κ.λπ.), έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μίγμα αδυναμίας κάλυψης των αναγκών του πληθυσμού.
Η ανυπαρξία μέχρι τώρα συγκρότησης ενός οργανωμένου συστήματος της ΠΦΥ, συνέβαλλε καθοριστικά στο νοσοκομειοκεντρικό και ιατροκεντρικό μοντέλο, ενίσχυσε την αντίληψη της ιατροφαρμακευτικής προσέγγισης της ασθένειας εις βάρος της ολιστικής αντιμετώπισης των υγειονομικών αναγκών του ασθενή, αποδυνάμωσε βασικά στοιχεία του ρόλου της πρωτοβάθμιας φροντίδας όπως την πρόληψη και την αγωγή υγείας. Δημιούργησε υπερπροσφορά εξειδικευμένων γιατρών και ακριβού ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, ανεξέλεγκτη ανάπτυξη διαγνωστικών κέντρων και ιδιωτικών μονάδων νοσηλείας και αποκατάστασης. Συνέβαλε τέλος σε ένα καθεστώς μη τεκμηριωμένης επιστημονικά ιατρικής πρακτικής, προκλητής ζήτησης εξετάσεων, φαρμάκων και νοσηλευτικών πράξεων, συναλλαγής με τα ισχυρά συμφέροντα των προμηθειών υγείας και φαρμάκου.
Την ίδια ώρα υποβάθμισε κάθε μηχανισμό ελέγχου του κόστους και της ποιότητας των υπηρεσιών, με ανοχή και συχνά συγκάλυψη των κοινωνικά εγκληματικών φαινομένων σπατάλης, διαφθοράς και εκμετάλλευσης του αρρώστου. Παράπλευρη σημαντική συνέπεια αποτέλεσε η υποκατάσταση υπηρεσιών της πρωτοβάθμιας με νοσοκομειακές, με αποτέλεσμα την επίσκεψη των ασθενών στα ΤΕΠ και στα Τακτικά Εξωτερικά Ιατρεία των νοσοκομείων, επιβαρύνοντας τα με ιατρικές πράξεις που θα έπρεπε να γίνονται στα ΠΕΔΥ.

Τοπικές Μονάδες Υγείας

Παράλληλα με τη στήριξη του υπάρχοντος συστήματος με μια σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων, στόχος του υπουργείο Υγείας είναι να ξεκινήσει με σοβαρό σχέδιο και μελετημένα βήματα η σταδιακή υλοποίηση της μεταρρύθμισης. Ως πρώτη δομή πρωτοβάθμιας φροντίδας και πρόσβασης των πολιτών/ασθενών στο σύστημα υγείας ορίζεται η Μονάδα Γειτονίας ή Τοπική Μονάδα Υγείας, η οποία θα στελεχώνεται κυρίως από μια Ομάδα Υγείας, αποτελούμενη από οικογενειακούς γιατρούς, παθολόγους, γενικούς γιατρούς και παιδιάτρους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, επισκέπτες υγείας κ.λπ. Μια, δηλαδή, διεπιστημονική ομάδα υγείας με ευθύνη συγκεκριμένο πληθυσμό αναφοράς και στόχο την ολιστική φροντίδα υγείας, από την πρόληψη και τους εμβολιασμούς μέχρι τους προσυμπτωματικούς ελέγχους, την κλινική και εργαστηριακή παρακολούθηση των χρονίων νοσημάτων, την παραπομπή στα άλλα επίπεδα του συστήματος και την αποθεραπεία-αποκατάσταση. Με αναφορά στην κοινότητα και με παρέμβαση στους κοινωνικούς προσδιοριστές της υγείας όπως, απασχόληση, εισόδημα, διατροφή, συνθήκες διαβίωσης και ατομικής υγιεινής, συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας, περιβαλλοντική προστασία, κ.λπ.
Αναφορικά με τις υπάρχουσες δομές του ΠΕΔΥ αυτές θα παραμείνουν, αλλάζοντας σταδιακά με βάση το συγκεκριμένο σχεδιασμό σε μονάδες δευτεροβάθμιου χαρακτήρα της πρωτοβάθμιας φροντίδας, σε Μονάδες Αναφοράς. Εκεί θα γίνονται οι πιο εξειδικευμένες εξετάσεις και ιατρικές επισκέψεις. Τοπικές Μονάδες Υγείας μαζί με την Μονάδα Αναφοράς θα αποτελούν ένα διασυνδεμένο δίκτυο πρωτοβάθμιας φροντίδας και εισόδου των πολιτών σε αυτή.
Η νέα αυτή συγκρότηση απαιτεί σαφή σχεδιασμό και αξιολόγηση της πορείας υλοποίησης, γι’ αυτό και θα προχωρήσει σταδιακά, ξεκινώντας πιλοτικά σε 4 Δήμους της χώρας και με ορίζοντα πλήρους ανάπτυξης τη δεκαετία.
Αν και η πλειοψηφία των υγειονομικών και των επαγγελματιών υγείας που απασχολούνται στο δημόσιο σύστημα υγείας εκφράζουν θετική γνώμη για την αναγκαιότητα μιας ολιστικής προσέγγισης της φροντίδας υγείας, δεν λείπουν οι αντιδράσεις αναφορικά με το σχεδιασμό αυτής της πρότασης και την υλοποίηση της, που από πολλούς χαρακτηρίζεται ως καλό αλλά ουτοπικό και ανεφάρμοστο.

Προκλήσεις

Πρόκειται για αλλαγή παραδείγματος στο χώρο της υγείας και είναι φανερό ότι απαιτεί αλλαγή κουλτούρας, συνείδησης και συμπεριφοράς, τόσο από τη πλευρά των γιατρών και των υπόλοιπων επαγγελματιών υγείας, όσο και από την πλευρά των ασθενών. Χρειάζεται σαφές σχέδιο κρατικής χρηματοδότησης, υποδομές και, κυρίως, μετεκπαιδευμένο στην ΠΦΥ και την οικογενειακή ιατρική προσωπικό. Χρειάζονται κοινωνικές συμμαχίες και εκτεταμένος διάλογος με τους επαγγελματίες υγείας αλλά και με κοινωνικούς φορείς για την αντιμετώπιση των δυσκολιών και των προβλημάτων που θα προκύψουν.
Το υπουργείο Υγείας πρέπει να συνεχίσει το διάλογο που άνοιξε με αυτήν τη διημερίδα και να προσπαθήσει να απαντήσει σε ερωτήματα που αφορούν τη σταδιακή και επαρκή δημόσια χρηματοδότηση αυτού του συστήματος, καθώς επίσης και προβληματισμούς σχετικά με το πλαίσιο συνεργασίας με τον ΠΟΥ, τους Δήμους και τις Περιφέρειες. Θέματα εργασιακών σχέσεων και μισθολογικά ζητήματα των εργαζόμενων σε αυτές τις νέες δομές υγείας, εφαρμογή των αποφάσεων για πλήρη και αποκλειστική απασχόληση είναι θέματα που μπαίνουν στην ατζέντα.
Κυρίως όμως και πάνω από όλα, πρέπει σε ένα κατακερματισμένο σύστημα παροχής φροντίδας, που επηρεάζεται από δημοσιονομικούς περιορισμούς, να μην αναπαραχθούν σε κανένα βήμα σχεδιασμού και υλοποίησης της μεταρρύθμισης νεοφιλελεύθερα εργαλεία που θα χτυπούν στον πυρήνα τις αρχές του εγχειρήματος.

Έλενα Χατζημιχάλη

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet