Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ

Εικόνες από άλλες εποχές…

 prosfyges2

«Από το 2014 είχαμε κάνει μια αναφορά υπό τον τίτλο "Ο αθέατος πόνος"*, σχετικά με τις επιπτώσεις της κράτησης στη σωματική και ψυχική υγεία των ανθρώπων στα τότε κέντρα μεταναστών. Δυστυχώς, βλέπουμε πως η εικόνα αυτή επαναλαμβάνεται στα κέντρα καταγραφής στα νησιά», δηλώνει στην «Εποχή» ο Απόστολος Βεΐζης από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα.

Οι συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων στα κλειστά κέντρα καταγραφής στα νησιά, σύμφωνα με καταγγελίες των ΓΧΣ, του Human Rights Watch και πολλών αλληλέγγυων που δραστηριοποιούνται εκεί, είναι πολύ κακές, προκαλώντας τις κινητοποιήσεις των έγκλειστων, αλλά και τις μεταξύ τους εντάσεις. Η κατάσταση αρχίζει να θυμίζει άλλες εποχές, με τις απαράδεκτες Αμυγδαλέζες, που ο ΣΥΡΙΖΑ, ως αντιπολίτευση τότε, αντιμαχόταν σθεναρά, αλλά και που ως κυβέρνηση αποφάσισε να τις σταματήσει, κλείνοντας τα κέντρα κράτησης και δημιουργώντας την αίσθηση ότι ο μεσαίωνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα των μεταναστών στη χώρα μας βάδιζε προς το τέλος του.

«Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις εξαγγελίες για ανθρώπινα δικαιώματα και τη Συνθήκη της Γενεύης, επιμένει στην πολιτική της κράτησης, στο κλείσιμο των συνόρων, στη μη τήρηση των διαδικασιών για το άσυλο, αποσκοπώντας στην αποτροπή της μετανάστευσης. Ο στόχος της ήταν και παραμένει η “ασφάλεια” και όχι ο σεβασμός του ανθρώπου», επισημαίνει ο Απόστολος Βεΐζης και συμπληρώνει ότι όσο και αν η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύεται από τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, δεν δικαιολογείται να μην εξασφαλίζει την ελάχιστη αξιοπρέπεια στους ανθρώπους αυτούς.

 

Η κράτηση βλάπτει

 

Λοιμώξεις του αναπνευστικού, γαστρεντερολογικά, δερματικά και μυοσκελετικά προβλήματα που εμφανίζουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες σχετίζονται άμεσα με το γεγονός ότι βρίσκονται σε κράτηση, υπό άσχημες συνθήκες διαβίωσης, όπως έχει δείξει η καταγεγραμμένη εμπειρία από το 2008-2014. Γεγονότα με τα οποία, σύμφωνα με τον γιατρό, ξαναερχόμαστε αντιμέτωποι. Πολύ σοβαρές, επίσης, είναι οι επιπτώσεις του εγκλεισμού των προσφύγων στη ψυχολογική τους υγεία, καθώς οι περισσότεροι έρχονται από ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον, προκαλώντας τους άγχος και κατάθλιψη, που έχουν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη αυτοκαταστροφικών τάσεων, όπως απεργίες πείνας, αυτοτραυματισμοί, αυτοκτονίες.

Στη Χίο από την Τρίτη περίπου 40 πρόσφυγες βρίσκονται σε απεργία πείνας, ζητώντας νομική βοήθεια, διεθνή προστασία για μετεγκατάσταση σε άλλες χώρες της ΕΕ και ορισμό ημερομηνίας για εξέταση των αιτημάτων ασύλου, καθώς ενώ έχουν δηλώσει τη σχετική επιθυμία τους, δεν τους έχει δοθεί η δυνατότητα να καταθέσουν αίτηση, παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα που βρίσκονται στον καταυλισμό της Σούδας.

«Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη στο κλειστό κέντρο της ΒΙΑΛ, με υπερπληθυσμό, κακό φαγητό και συνθήκες υγιεινής και εμφάνιση προβλημάτων υγείας. Όλα αυτά οδηγούν τους ανθρώπους στην απόγνωση και σε παραβατικές συμπεριφορές. Αντιμετωπίζουν, επίσης, μεγάλο πρόβλημα με τα χρήματα, που μετά από τόσο καιρό αναμονής τους τελειώνουν, καταφεύγοντας πια κάποιοι στη ζητιανιά. Ένα φαινόμενο που δεν είχε παρατηρηθεί μέχρι τώρα. Και για όλα αυτά ο τοπικός βουλευτής, η κυβέρνηση και τοπική διοίκηση δεν κάνουν τίποτα», τονίζει ο Δημήτρης Λαβατζής, μέλος της κίνησης «Λάθρα;» της Χίου.

«Οι 25 μέρες, που αποτελούν τη μέγιστη δυνατή κράτηση βάσει της συμφωνίας, σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως στη Σάμο, δεν τηρούνται και οι άνθρωποι παραμένουν έγκλειστοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Πέραν, λοιπόν, από το ότι η διοικητική κράτηση αυτών των ανθρώπων είναι απαράδεκτη και άδικη, καθώς το μοναδικό τους “έγκλημα” είναι ότι προσπαθούν να σωθούν, είναι και παράνομη», επισημαίνεται από τον Απόστολο Βεΐζη.

 

Χωρίς υπεύθυνο και οργάνωση

 

Το γεγονός της παρατεταμένης κράτησης οδηγεί και στον συνωστισμό, επιβαρύνοντας τις συνθήκες διαβίωσης. Το κέντρο της Σάμου έχει χωρητικότητα 280 κλινών, αλλά αυτή τη στιγμή φιλοξενεί 1.000 άτομα, ενώ η επέκταση του χώρου, που είχε εξαγγελθεί, δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα. «Λόγω του μεγάλου συνωστισμού δημιουργούνται συνέχεια εντάσεις μεταξύ των προσφύγων, με αποτέλεσμα το περασμένο Σαββατοκύριακο να έχουμε 14 τραυματίες. Οι συγκρούσεις προκαλούνται καθαρά λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης. Ξεκινούν, δηλαδή, από μικροαφορμές, όπως η σειρά στην ουρά του συσσιτίου, ή για το χώρο που καταλαμβάνει ο καθένας κτλ», περιγράφει η Γιασεμώ Κεχαγιά, από την Κίνηση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Περιστατικά όπως οι συγκρούσεις για την ουρά στο συσσίτιο, θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν οι μερίδες μοιράζονταν στο κάθε σπιτάκι, όπως γίνεται στο Καρά Τεπέ της Λέσβου, αντί να στέκονται οι άνθρωποι στη σειρά. Για να συνέβαινε, όμως, αυτό θα έπρεπε να υπάρχει ένας υπεύθυνος στο κέντρο της Σάμου, γεγονός που δεν συμβαίνει, καθώς ακόμα δεν έχει οριστεί διοικητής, και έτσι δεν υπάρχει κανένας συντονισμός έργου, αφού οι επιμέρους υπηρεσίες δηλώνουν αναρμόδιες για αυτό.

Στο ζήτημα του φαγητού, βέβαια, σημειώνονται και άλλα προβλήματα. «Για τη σίτιση υπεύθυνος είναι ο στρατός, αναθέτοντάς τη σε μία εταιρεία κέτερινγκ της Κορίνθου. Το φαγητό, λοιπόν, έρχεται κατεψυγμένο και σε μεγάλες ποσότητες που αποθηκεύονται για καιρό, καθώς δεν υπάρχει καθημερινό δρομολόγιο πλοίου. Οι πρόσφυγες μας λένε ότι δεν είναι καλό και λόγω της ποσότητας που είναι μικρή, αλλά και επειδή δεν είναι φρέσκο», εξηγεί η Γιασεμώ Κεχαγιά.

 

Πηγή προβλημάτων η συμφωνία

 

Η μικρή ποσότητα των μερίδων φαγητού αποτελεί πρόβλημα και για το κέντρο της Μόριας στη Λέσβο, με εντάσεις να σημειώνονται για τους ίδιους λόγους. «Για να γίνουν καλύτερες οι συνθήκες θα έπρεπε να πάψει να υπάρχει η συμφωνία. Όσο εφαρμόζεται οι δυνατότητες είναι πολύ περιορισμένες», τονίζει ο Παναγιώτης Λαμπρόπουλος, οικονομολόγος και μέλος του ΣΥΡΙΖΑ Λέσβου.

Στο κέντρο της Μόριας, τουλάχιστον, οι άνθρωποι που ξεπερνούν τις 25 μέρες εγκλεισμού, μετά είναι ελεύθεροι να κυκλοφορούν στο νησί. Και πάλι όμως, αναγκάζονται να παραμένουν γύρω από το κέντρο, καθώς η ειδοποίηση για τα χαρτιά τους γίνεται από τα μεγάφωνα, χωρίς να προβλέπεται άλλη επικοινωνία των υπηρεσιών με τους πρόσφυγες, σύμφωνα με τους ΓΧΣ.

Ένα ακόμα πρόβλημα, που παρατηρήθηκε από την ιατρική οργάνωση, τόσο στη Μόρια όσο και στα άλλα νησιά, είναι ότι δεν υπάρχει διαχωρισμός ευάλωτων ομάδων ή ανύπαντρων ανδρών και γυναικών, γεγονός που προκαλεί φόβο και άγχος στις δεύτερες για τυχόν επιθέσεις και βιασμούς, με την αστυνομία ταυτόχρονα να μένει τελείως αμέτοχη σε οποιαδήποτε συμπλοκή.

 

Μια θετική είδηση

 

Το μόνο θετικό στοιχείο είναι ότι η αλληλεγγύη του κόσμου συνεχίζεται, παρά τις δυσκολίες συμμετοχής λόγω του κλειστού τύπου του κέντρου. Όπως, επίσης, ότι τα ασυνόδευτα ανήλικα της Μόριας, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Λαμπρόπουλο, έχουν μειωθεί στα 70 από τα 200, που ήταν πριν δύο εβδομάδες, καθώς έχουν μεταφερθεί σε διαμερίσματα της Ύπατης Αρμοστείας και σε κέντρο φιλοξενίας της οργάνωσης. Αναμένεται τώρα να βρεθεί χώρος και για τα υπόλοιπα 70, ώστε τουλάχιστον αυτή η ευαίσθητη ομάδα να βρίσκεται σε καλύτερες συνθήκες. Ταυτόχρονα, από την περασμένη εβδομάδα έχουν αρχίσει να πραγματοποιούνται εκδρομές των ανηλίκων της Μόριας στο νησί, ώστε να μην παραμένουν όλη την ώρα έγκλειστα, αλλά και για να έρθουν σε επαφή με την υπόλοιπη κοινωνία.

Το ζητούμενο είναι όμως αυτό το θετικό στοιχείο να μην είναι απλά μια σταγόνα στον ωκεανό και τα υπόλοιπα προβλήματα να λάβουν γρήγορα μια αξιοπρεπή λύση. «Τα κέντρα πρέπει και μπορούν να γίνουν ανοιχτού τύπου. Ακόμα, όμως, και τηρώντας τη σκληρή συμφωνία για τους πρόσφυγες, είναι δυνατόν να γίνει αυτό με όρους αξιοπρέπειας και όχι όπως τώρα», καταλήγουν οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα.

 

*https://www.msf.gr/publications/anafora-drasis-sta-kentra-kratisis-metanaston

 

 

 

Τζέλα Αλιπράντη

 

 

 
Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη του ΟΗΕ

Αύριο, 23 Μαΐου και την Τρίτη, 24 Μαΐου, πρόκειται να λάβει μέρος στην Κωνσταντινούπολη η Παγκόσμια Ανθρωπιστική Διάσκεψη του ΟΗΕ, καθώς «ποτέ άλλοτε, μετά την ίδρυση των Ηνωμένων Εθνών, δεν έχουν υπάρξει τόσοι πολλοί άνθρωποι που χρειάζονται απεγνωσμένα ανθρωπιστική βοήθεια. Ενώ όλο και περισσότερα αντιμαχόμενα μέρη παραβιάζουν αδιάντροπα το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο», όπως έγραψε σε άρθρο του στο Βήμα, ο γενικός γραμματέας του οργανισμού, Μπαν Κι Μουν.

Στη διάσκεψη έχουν κληθεί να συμμετάσχουν 5.000 ιθύνοντες από την πολιτική, τον επιχειρηματικό κόσμο, τις οργανώσεις αρωγής και ανθρωπιστικής βοήθειας και την κοινωνία των πολιτών, ώστε να εξευρεθεί λύση για τα 125.000.000 ανθρώπους που χρήζουν ανθρωπιστικής βοήθειας, λόγω των πολέμων, της κλιματικής αλλαγής, της έμφυλης βίας κτλ.

Στο πλαίσιο της Διάσκεψης θα τεθεί και το προσφυγικό ζήτημα, ενώ ο έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας θα συναντηθεί τη Δευτέρα κατ’ ιδίαν με τον τούρκο πρόεδρο, Ταγίπ Ερντογάν, για να συζητήσουν εκτενέστερα το θέμα και την εφαρμογή της συμφωνίας.

 

 
Επιτακτική ανάγκη η ενίσχυση της Υπηρεσίας Ασύλου

«Πάνω από 50.000 νεοαφιχθέντες πρόσφυγες βρίσκονται στη χώρα μας. Η μόνη τους νομική διέξοδος είναι η πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, η οποία μεταξύ άλλων αποτελεί προϋπόθεση και για την υπαγωγή στη διαδικασία μετεγκατάστασης και οικογενειακής επανένωσης σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, αυτή η πρόσβαση είναι αδύνατη για την συντριπτική πλειοψηφία τους τόσο στους χώρους φιλοξενίας όσο και στα κατά τόπους γραφεία ασύλου» καταγγέλλουν σε επιστολή τους προς την Υπηρεσία 7 ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Στα νησιά, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Ασύλου, έχουν προκαταγραφεί περίπου 6.600 αιτήματα, αλλά ακόμα δεν έχουν εξεταστεί σε πρώτο και σε δεύτερο βαθμό. Από τις αιτήσεις που εξετάστηκαν μέχρι τις 5 Μαΐου, για τις 489 έγινε στη βάση του παραδεκτού/απαράδεκτου, δηλαδή αν η Τουρκία ήταν ασφαλής χώρα για αυτούς, και οι 89 από αυτές κρίθηκαν απαράδεκτες. Όλοι οι αιτούντες προσέφυγαν στο δεύτερο βαθμό και μέχρι στιγμής έχει εκδοθεί μόνο μία σχετική απόφαση, κάνοντας δεκτή την προσφυγή, ενώ οι υπόλοιποι αναμένουν.

 

Πρόγραμμα προκαταγραφής

 

Μεγαλύτερη ακόμα πρόκληση αποτελεί η καταγραφή αιτημάτων ασύλου στην ενδοχώρα, σύμφωνα με την Κατερίνα Κιτίδη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ. «Σύντομα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα προ-καταγραφής των αιτούντων διεθνούς προστασίας, με τη στήριξη της Ύπατης Αρμοστεία και της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης στο Άσυλο (EASO), το οποίο  θα διαρκέσει αρκετές εβδομάδες. Στο τέλος της διαδικασίας, όλοι όσοι συμμετέχουν θα λάβουν ένα δελτίο αιτούντος διεθνούς προστασίας, αλλά και συγκεκριμένη ημερομηνία για την πλήρη καταγραφή του αιτήματός του από την Υπηρεσία Ασύλου».

Μέσω της προκαταγραφής, οι αιτούντες άσυλο θα μπορούν να μένουν νόμιμα στην Ελλάδα μέχρι την εξέταση του αιτήματός τους, να έχουν πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας και τα παιδιά να ενταχθούν στο εθνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Παρόλα αυτά, όπως τονίζουν οι οργανώσεις, είναι αναγκαίο το πρόγραμμα να υλοποιηθεί γρήγορα, ώστε να μη δημιουργηθεί τεράστιος αριθμός εκκρεμών υποθέσεων, αλλά και επειδή πολλά υπηρεσιακά σημειώματα έχουν λήξει, με κίνδυνο τη σύλληψη, ενώ οι άνθρωποι έχουν ταλαιπωρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ιδίως με τη μέθοδο κατάθεσης αίτησης μέσω skype. «Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί αναποτελεσματική και εν τέλει στερεί το δικαίωμα στην πρόσβαση στο άσυλο, αφενός σε όσους δεν έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία ή πρόσβαση στο διαδίκτυο και αφετέρου σε όσους καλούν επανειλημμένα χωρίς να απαντά η Υπηρεσία».

Εν τω μεταξύ, η ενίσχυση με προσωπικό της Υπηρεσίας Ασύλου δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα, όπως και η ολοκλήρωση της αποστολής από την EASO ομάδας ειδικών και διερμηνέων. «Οι διαδικασίες για την καταγραφή και διεκπεραίωση των αιτημάτων ασύλου, καθώς και τη διαχείριση των ανθρώπων που αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες πρέπει να ενισχυθούν άμεσα», τονίζει η Κατερίνα Κιτίδη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet