prosfyges

Μετά την ευρείας έκτασης επιχείρηση μεταφοράς των προσφύγων από την Ειδομένη σε τυπικές δομές την περασμένη εβδομάδα, έντονες ήταν οι διαμαρτυρίες πολλών αλληλέγγυων, που τις θεώρησαν χειρότερες από τον καταυλισμό στα σύνορα, αλλά και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, η οποία κρίνει, με μια ανακοίνωση που προκάλεσε την «έκπληξη» του Συντονιστικού Οργάνου Διαχείρισης Προσφυγικής Κρίσης, ότι «οι συνθήκες που επικρατούν σε ορισμένους από τους χώρους στους οποίους μεταφέρθηκαν πρόσφυγες και μετανάστες υπολείπονται σημαντικά των ελάχιστων προδιαγραφών».
Τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι νέες δομές σχετίζονται με την υποδομή τους, καθώς πρόκειται για εγκαταλελειμμένες αποθήκες όπου έχουν στηθεί σκηνές, αλλά και με τη μεγάλη απόσταση κάποιων από τον αστικό ιστό, γεγονός που προκαλεί απομόνωση και ανασφάλεια στους ανθρώπους.
«Δεν συμφωνώ πως είναι χειρότερα από την Ειδομένη. Οι βασικές συνθήκες είναι καλύτερες, αν και παραμένουν πολύ δύσκολες, με ελλείψεις ιδιαίτερα όσον αφορά το νομικό κομμάτι», περιγράφει στην «Εποχή» η Ίρις Τανδίρη από την ΜΚΟ «Άρσις». Βασικός παράγοντας για τη βελτίωση της κατάστασης κρίνεται από την ίδια η κινητικότητα που υπάρχει στους νέους χώρους φιλοξενίας από οργανισμούς, που θα αναλάβουν πρωτοβουλίες και την ευθύνη απαραίτητων λειτουργιών. Ενώ σημαντικό θεωρεί, να βρει τρόπο η κυβέρνηση, ώστε να έχουν πρόσβαση και οι αλληλέγγυοι, που τόσο διάστημα δραστηριοποιούνταν στην Ειδομένη και προσέφεραν πάρα πολλά.
Η επαφή των προσφύγων, άλλωστε, με γνώριμο κόσμο θα συντελούσε και στη βελτίωση της ψυχολογικής τους κατάστασης, που γίνεται ανασταλτικός παράγοντας πολλές φορές. «Ο κόσμος είναι κουρασμένος και απελπισμένος μετά το κλείσιμο των συνόρων. Ήταν κοντά στην πηγή και νερό δεν ήπιαν. Παρόλο που ήταν άθλιες οι συνθήκες στην Ειδομένη, δύο μήνες τώρα, είχαν αναπτύξει εκεί τη δική τους κοινωνία, ήταν σαν μικρό χωριό. Ανέπτυξαν σχέσεις μεταξύ τους, κάποιοι είχαν βρει πάλι συγχωριανούς τους, που τώρα με τη μεταφορά τους, τους ξαναέχασαν. Όλα αυτά τους δυσκολεύουν στην προσαρμογή τους στους νέους χώρους, στους οποίους όλα είναι όμοια και άρα είναι δύσκολο να τους οικειοποιηθούν, ενώ πρέπει να μάθουν εκ νέου τις διαδικασίες και λειτουργίες του χώρου», εξηγεί η Ίρις Τανδίρη για το φαινόμενο ιδρυματοποίησης που έχουν αναπτύξει αρκετοί πρόσφυγες.

Σταδιακή βελτίωση των δομών

Ελλείψεις στους νέους χώρους φιλοξενίας, αναγνωρίζει και ο Γιώργος Κυρίτσης από το Συντονιστικό Όργανο, όχι όμως σε ηλεκτρικό και νερό, όπως έχουν καταγγείλει κάποιοι. «Θα ακολουθήσουμε το ίδιο μοντέλο που είχαμε μέχρι τώρα, δηλαδή τη βαθμιαία βελτίωση των χώρων, η οποία ήδη γίνεται παρ’ όλη την έλλειψη χρηματοδότησης και προσωπικού. Αλλά σίγουρα είναι καλύτερα να βρίσκονται στεγασμένοι κάπου, παρά μέσα στις λάσπες», επισημαίνει στην «Εποχή».
Άμεσος στόχος της κυβέρνησης είναι από τις 6 Ιουνίου να επισκεφθούν τις δομές φιλοξενίας οι κινητές μονάδες ασύλου, ώστε οι πρόσφυγες να καταθέσουν τις αιτήσεις τους, και στο επόμενο δεκαήμερο η μεταφορά στους επίσημους καταυλισμούς, όσων προσφύγων έχουν παραμείνει στα βενζινάδικα γύρω από την Ειδομένη.
«Οι ΜΚΟ χρηματοδοτούνται για να υποστηρίξουν το σχεδιασμό της κυβέρνησης. Οι παρατηρήσεις τους είναι σημαντικές και καλοδεχούμενες, πολλές ελλείψεις που επισημαίνουν τις βλέπουμε και εμείς. Σε κάποιες περιπτώσεις, όμως, αδικείται η μεγάλη προσπάθεια που κάνει η κυβέρνηση για τη διαχείριση του προσφυγικού και αγνοούνται οι δυσκολίες και οι μικρές δυνατότητες του ελληνικού κράτους, λόγω της λιτότητας και της διάλυσης του δημοσίου τομέα επί έξι χρόνια», τονίζει ο Γιώργος Κυρίτσης.

Ανακατανομή από φθινόπωρο

Άμεση προτεραιότητα αποτελεί και η μεταφορά των προσφύγων από το λιμάνι του Πειραιά και μετέπειτα από το Ελληνικό, τουλάχιστον από το παραλιακό του μέρος, σε δομές που κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή στην Αττική.
Στόχος της κυβέρνησης, όμως, είναι τα 2/3 των υπαρχόντων κέντρων φιλοξενίας να καταργηθούν από τα μέσα του φθινοπώρου και να κατανεμηθούν οι πρόσφυγες στο σύνολο της χώρας σε μικρότερες και καλύτερες δομές. «Οι δομές, δυστυχώς, δεν θα είναι πολύ μικρές, που έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα, αλλά πολύ μεγάλο κόστος, αλλά δεν θα είναι και στη λογική των μεγάλων καταυλισμών», περιγράφει ο εκπρόσωπος του Συντονιστικού. Την ίδια ώρα, το πρόγραμμα της Ύπατης Αρμοστείας που αφορά την εύρεση διαμερισμάτων για τη διαμονή των προσφύγων, που θα ήταν εξαιρετικά σημαντική συμβολή στην καλύτερη διαβίωση των ανθρώπων, κινείται με πολύ αργούς ρυθμούς, χωρίς να έχει αποδώσει μέχρι τώρα.
Για να επιτύχει, όμως, η βελτίωση των συνθηκών για τους πρόσφυγες και η κατάργηση των μεγάλων κέντρων, που αν διατηρηθούν θα οδηγήσουν σε φαινόμενα γκετοποίησης, απαραίτητη είναι η συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία σε πολλές περιπτώσεις δεν αναλαμβάνει τις υποχρεώσεις της προς τους πρόσφυγες, αλλά και προς τους υπόλοιπους δήμους που έχουν επωμιστεί μεγαλύτερο βάρος, φέρνοντας αντιρρήσεις στη δημιουργία κέντρων στην περιοχή τους. «Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε τίποτα στους δήμους, προσπαθούμε να συνεργαστούμε μαζί τους με πειθώ και ενθάρρυνση».

Έκρυθμη κατάσταση στα νησιά

Όσο κατανοητοί και αν είναι οι λόγοι του αργού ρυθμού στη διαχείριση του προσφυγικού, δεν παύουν να προκαλούν αίσθημα απελπισίας στους πρόσφυγες. Ιδίως στα νησιά, που νιώθουν ακόμα περισσότερο εγκλωβισμένοι, είτε λόγω των 25 ημερών κράτησης, είτε γιατί ακόμα και με την πάροδο αυτών των ημερών, πρέπει να παραμείνουν στα νησιά και μετά στην ηπειρωτική χώρα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Η πλειονότητα των προσφύγων στα νησιά δεν είναι έγκλειστοι. Η κράτηση για μόνο 25 μέρες εφαρμόζεται για πρώτη φορά σε περιπτώσεις προσφυγικής κρίσης, κατόπιν επιμονής της ελληνικής κυβέρνησης. Σε άλλες χώρες διαρκεί για πολύ μεγαλύτερη περίοδο», σύμφωνα με τον Γιώργο Κυρίτση.
Ο υπερπληθυσμός, όμως, στα κέντρα υποδοχής, που προκαλείται από αυτή, όπως και οι υπόλοιπο όροι της συμφωνίας (επιστροφή στην Τουρκία, χρονοβόρες διαδικασίες για μετεγκατάσταση στην Ευρώπη) δημιουργεί κλίμα συνεχών εντάσεων. Στο κέντρο της Μόριας στη Λέσβο, το βράδυ της Τετάρτης υπήρξαν συμπλοκές μεταξύ Αφγανών και Πακιστανών, που προκάλεσαν φωτιές στο κέντρο και οδήγησαν σε δεκάδες τραυματίες. Αντίστοιχα, στη Σάμο το βράδυ της Πέμπτης ξέσπασαν παρόμοια επεισόδια με φωτιές και τραυματισμούς.
Εν τω μεταξύ, στη Χίο έχουν σημειωθεί τρεις απόπειρες αυτοκτονίας προσφύγων και συνεχίζεται η απεργία πείνας 18 Σύρων και Παλαιστίνιων στο κέντρο της Σούδας (τελευταία ενημέρωση την Παρασκευή, 18η μέρα), που ζητούν δικηγόρο, να τους δοθεί ακριβής ημερομηνία για υποβολή ασύλου και τη μεταφορά τους σε άλλη χώρα.
«Κάποια από τα αιτήματα των απεργών πείνας δεν είναι ζήτημα της ελληνικής κυβέρνησης, όπως το άνοιγμα των συνόρων ή να τους δεχθούν στη Γερμανία. Αυτό που προσπαθούμε εμείς να κάνουμε, είναι να έχουν όσο το δυνατόν πιο υποφερτή ζωή και επιτάχυνση της διαδικασίας ασύλου. Αυτό, όμως, μπορεί να συμβεί μέχρι ενός σημείου, γιατί πρόκειται για μια νομική διαδικασία, που κρίνει το μέλλον των ανθρώπων, και δεν πρέπει να γίνει fast track βιομηχανία», τοποθετείται ο Γιώργος Κυρίτσης για το ζήτημα.
Οι απεργοί πείνας δέχονται ηλεκτρολύτες και παρακολουθούνται καθημερινά από γιατρούς, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν βρίσκονται σε επικίνδυνο στάδιο για την υγεία τους, με φόβο για τα χειρότερα, περιγράφει ο Δημήτρης Λαβατζής από την ομάδα αλληλεγγύης «Λάθρα;». «Η ελλιπής λειτουργία της υπηρεσίας ασύλου, οι κακές συνθήκες διαβίωσης, όπως και η διαμόρφωση του νέου πλαισίου που τους εγκλωβίζει εδώ, είναι ευθύνη της κυβέρνησης. Οι υπηρεσίες ασύλου έχουν εγκατασταθεί στο νησί αυτή τη στιγμή, αλλά τώρα ανοίγει το ζήτημα αν θα τους γυρίζουν στην Τουρκία. Η Ευρώπη φάνηκε ότι δεν τους θέλει, αλλά ούτε η ελληνική κυβέρνηση συζήτησε το ενδεχόμενο διαμονής παραπάνω χιλιάδων προσφύγων εδώ, το οποίο θα ήταν εφικτό αν προχωρούσε σε ανακατανομή των πόρων», συμπληρώνει.
Η προσοχή τώρα, τόσο της κυβέρνησης όσο και της κοινωνίας, πρέπει να εστιάσει στο πώς θα καθησυχαστούν αυτοί οι άνθρωποι, που ξέφυγαν από τον πόλεμο, αλλά τα βάσανά τους δεν τελείωσαν. Μεριμνώντας, πέρα από την άμεση βελτίωση των συνθηκών, και για την ψυχολογική υποστήριξή τους από ειδικούς και μη, με συνεχή επικοινωνία της κυβέρνησης και του αλληλέγγυου κόσμου μαζί τους, ώστε και οι ίδιοι να μην νιώσουν αβοήθητοι, αλλά και για να μην σπεύσουν να εκμεταλλευτούν τα φαινόμενα έντασης ξενοφοβικοί και ρατσιστικοί κύκλοι.

Τζέλα Αλιπράντη
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet