Ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΘΑ, Γιάννης Ταφύλλης, περιγράφει στην «Εποχή» την τελευταία φάση του σταδίου υποδοχής και την επόμενη μέρα για το προσφυγικό.

tzela2

Τη συνέντευξη πήρε η Τζέλα Αλιπράντη

Στα κέντρα καταγραφής στα νησιά τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται ανησυχία και εντάσεις. Πώς προτίθεται να τις διαχειριστεί η κυβέρνηση;
Ήταν αναμενόμενες τέτοιου είδους αντιδράσεις, καθώς τα όνειρα αυτών των ανθρώπων τερματίστηκαν απότομα με το κλείσιμο το συνόρων. Είναι άνθρωποι μέσα σε περιορισμένο χώρο, που νιώθουν ανησυχία για το μέλλον τους. Το θετικό είναι ότι αυτά τα φαινόμενα κοπάζουν και διευθετούνται γρήγορα.
Όπως ακριβώς είπατε αυτά τα φαινόμενα προέρχονται από την απόγνωση που νιώθουν οι πρόσφυγες, οι οποίοι ήταν ήδη επιβαρυμένοι από τις εμπόλεμες καταστάσεις που έχουν βιώσει. Θα υπάρξει μέριμνα για την ψυχολογική υποστήριξή τους και κατάλληλη ενημέρωση για το μέλλον τους, ώστε να νιώσουν ασφαλείς;
Υπάρχει μια πολύ συντονισμένη διαδικασία ενημέρωσης, που γίνεται και από την Υπηρεσία Ασύλου και βρίσκεται σε εξέλιξη. Σε αυτήν συμμετέχει και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που τους ενημερώνουν για το τι να περιμένουν, ποια είναι η διαδικασία ασύλου και επανεισδοχής. Σε όλους τους πρόσφυγες στα νησιά έχουμε μοιράσει σχετικό φυλλάδιο, που καλύπτει όλα τα ενδεχόμενα, τι θα γίνει δηλαδή αν μεταφερθούν στην ενδοχώρα κτλ. Όσον αφορά την ψυχολογική κατάσταση, αυτή λαμβάνεται υπόψη ακόμα και στις διαδικασίες ασύλου και υπάρχει και περαιτέρω μέριμνα, χωρίς να μπορούμε βέβαια να πούμε ότι είμαστε ικανοποιημένοι για το βαθμό που γίνεται σήμερα, αλλά σιγά σιγά θα προστίθενται στις δομές και τέτοιες λειτουργίες.

Μεμονωμένες οι ξενοφοβικές φωνές

Τα φαινόμενα έντασης υπάρχει κίνδυνος να τα εκμεταλλευτούν ακροδεξιοί κύκλοι, όπως ήδη συνέβη στη Χίο. Τι θα κάνετε ώστε να αντιμετωπιστεί ένα τυχόν κλίμα ποινικοποίησης των προσφύγων;
Μέχρι στιγμής για αυτό που είμαστε όλοι υπερήφανοι είναι ότι τις ξενοφοβικές κραυγές τις έχει σκεπάσει αυτό το πρωτοφανές κύμα αλληλεγγύης που έχει δείξει ο ελληνικός λαός. Αυτό είναι η ομπρέλα προστασίας για τους πρόσφυγες και είναι μια στάση που μας τιμά συνολικά σαν Έλληνες και όσο αυτό το κλίμα είναι ο γενικός κανόνας, οποιεσδήποτε ξενοφοβικές φωνές θα στιγματίζονται ως ακραίες και μεμονωμένες.
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απεφάνθη κατά της φυλάκισης των προσφύγων μέχρι την ενδεχόμενη επανεισδοχή τους. Αυτό πρόκειται να επηρεάσει το καθεστώς κράτησης των 25 ημερών στα νησιά;
Οι 25 μέρες είναι η ανώτατη προθεσμία που δίνεται, ώστε να καταγραφούν οι πρόσφυγες και είχε εφαρμογή όταν είχαμε μεγάλο αριθμό αφίξεων. Δεν είναι καθεστώς φυλάκισης. Μόλις ολοκληρώνεται η καταγραφή, οι άνθρωποι δεν είναι σε κράτηση και ειδικά όσοι κάνουν αίτηση ασύλου. Βρίσκονται σε καθεστώς περιοριστικών όρων, που σημαίνει ότι δεν μπορούν να φύγουν από τα νησιά, πρέπει να διαμένουν στο χώρο των κέντρων καταγραφής ή φιλοξενίας ή να αναφέρουν στην αστυνομία μερικές φορές που βρίσκονται. Δεν είναι φυλακισμένοι.

Αυτή τη στιγμή δύο σύροι πρόσφυγες αναμένουν την επανεισδοχή τους στην Τουρκία, μετά από απόρριψη του αιτήματος ασύλου και στους δύο βαθμούς. Για το ζήτημα αυτό έχουν κινητοποιηθεί ενάντια οργανώσεις και φορείς. Ποια είναι η θέση της κυβέρνησης;
Ο ένας τουλάχιστον από όσο γνωρίζω έχει κάνει προσφυγή κατά της απόφασης στο Εφετείο. Αν η απόφαση της εκδίκασης είναι απορριπτική, στο πλαίσιο της συμφωνίας θα πρέπει να γυρίσει στην Τουρκία. Αυτή είναι η αλληλουχία των γεγονότων. Προφανώς υπάρχουν διαφορετικές τοποθετήσεις για το ζήτημα από διάφορους φορείς και διεθνείς οργανισμούς. Έχω την αίσθηση ότι αυτές εντάσσονται σε ένα γενικότερο πλαίσιο υπέρ ή κατά της συμφωνίας.
Στο ζήτημα της εξέτασης των αιτημάτων έχει σημειωθεί βελτίωση;
Υπάρχουν δύο παράλληλες διαδικασίες. Στα νησιά βρίσκονται μεικτές επιτροπές, όπου τον πρώτο λόγο και τον τελικό, τον έχει η Υπηρεσία Ασύλου, αλλά υποστηρίζονται και από την ευρωπαϊκή υπηρεσία. Αυτή η διαδικασία έχει ωριμάσει και έχει τη δυνατότητα να επεξεργάζεται πολλά αιτήματα, αλλά είναι μια ιδιαίτερα λεπτή διαδικασία. Θέλω να επισημάνω ότι αυτό που συμβαίνει στα νησιά είναι ένα πείραμα που πρώτη φορά γίνεται σε ευρωπαϊκό έδαφος, να υπάρχουν δηλαδή υπάλληλοι ασύλου από διαφορετικές χώρες, με διαφορετικά συστήματα και αντιλήψεις για το άσυλο και όλοι μαζί να συγκροτούν με την ελληνική υπηρεσία μια ομάδα, που να κρίνει για το άσυλο με βάση την ελληνική νομοθεσία. Αυτό γίνεται για πρώτη φορά, ήταν αναμενόμενο ότι θα χρειαζόταν χρόνο για να λειτουργήσει, αλλά όσο προχωράει ο καιρός έχει την ικανότητα να επεξεργάζεται όλο και περισσότερα αιτήματα ασύλου. Η δεύτερη διαδικασία αφορά την ενδοχώρα, είναι αυτή της προκαταγραφής, που θα εντοπίσει όλους τους ανθρώπους υποψήφιους για μετεγκατάσταση και τις επιμέρους ευάλωτες κατηγορίες. Θα δώσει, δηλαδή, ακριβέστερη εικόνα, πέρα από το ζήτημα της μετεγκατάστασης, και για τη σύνθεση του προσφυγικού πληθυσμού. Αυτή η διαδικασία γίνεται με εντατικούς ρυθμούς, με παράλληλη καταγραφή σε κέντρα φιλοξενίας και αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη Ιουλίου.
Πώς εξελίσσονται οι διαδικασίες μετεγκατάστασης και οικογενειακής επανένωσης;
Η απόφαση για το πρόγραμμα μετεγκατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορά 66.000 θέσεις μέχρι τον Σεπτέμβρη του 2017. Μέχρι στιγμής έχουν προσφερθεί περίπου 5.000 θέσεις από ευρωπαϊκά κράτη-μέλη και σχεδόν αυτός ο αριθμός είναι και που έχει καλυφθεί από αιτούντες. Οι αποστολές ανθρώπων, δηλαδή, είναι μικρότερες σε σχέση με τις προσφερθείσες θέσεις, γιατί πρέπει να υλοποιηθούν πρώτα κάποιες διαδικασίες από τη μεριά των χωρών υποδοχής. Μέσα στους επόμενους δύο μήνες προγραμματίζονται για μετεγκατάσταση περίπου ακόμα 400 άτομα. Για την οικογενειακή επανένωση υπάρχουν πολλά αιτήματα από τα νησιά και τώρα θα εντοπισθούν και οι υπόλοιποι από τη διαδικασία προκαταγραφής. Μέχρι τώρα δεν έχουν υλοποιηθεί μετακινήσεις για οικογενειακή επανένωση, αλλά έχουν γίνει δεκτά σχετικά αιτήματα. Στις 900 αιτήσεις ασύλου που έχουν εξετασθεί, οι 250 ζήτησαν και δικαιούνται επανένωση. Θέλω να τονίσω πως πρόκειται για επιπλέον πρόγραμμα και δεν εντάσσεται μέσα στις θέσεις υποδοχής που προανέφερα.

Όφελος για τους δήμους

Μέχρι τον Σεπτέμβρη η κυβέρνηση εξήγγειλε πως η πλειονότητα των δομών φιλοξενίας θα αντικατασταθεί από καλύτερες, με ανακατανομή των προσφύγων σε όλη τη χώρα. Από τη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ που βρεθήκατε την περασμένη εβδομάδα, τι στάση κρίνετε ότι θα έχουν οι δήμοι σε αυτό το σχεδιασμό;
Αν ήθελε κάποιος να δώσει ακριβή ορισμό για το πού βρισκόμαστε στη διαχείριση του προσφυγικού, θα έλεγα πως είμαστε στο τελικό στάδιο της υποδοχής και θα τελειώσει όταν ο συνολικός πληθυσμός των προσφύγων της χώρας θα βρίσκεται σε δομές φιλοξενίας και θα έχει καταγραφεί. Αναγκαστικά, επειδή η προτεραιότητα μέχρι τώρα ήταν η εξασφάλιση στέγασης και των βασικών για τους πρόσφυγες, στο πρώτο στάδιο ο σχεδιασμός δεν ξεχώριζε τις επιμέρους κατηγορίες και τους αντιμετώπιζε σαν ενιαίο σύνολο. Στο δεύτερο στάδιο θα εστιάσουμε και στις διαφορετικές ανάγκες που έχουν, για παράδειγμα μετά την καταγραφή θα διαφαίνεται η κατηγορία της μετεγκατάστασης, η κατηγορία εθελοντικού επαναπατρισμού, οικογενειακής επανένωσης και όσοι παραμείνουν εδώ. Κατηγορίες που απαιτούν διαφορετική διαχείριση, όσοι δηλαδή βρίσκονται εδώ προσωρινά, από αυτούς που θα είναι μόνιμα. Είναι πολύ σημαντική, λοιπόν, η εμπλοκή των δήμων, ειδικά όσον αφορά την ένταξη όσων μείνουν, και νομίζω πως στο τέλος αυτής της διαδικασίας, οι δήμοι θα έχουν ισχυροποιήσει και τις κοινωνικές τους δομές, με ενίσχυση προσωπικού, επιχορηγήσεις κτλ, και θα βγουν ωφελημένοι από τη διαχείριση του προσφυγικού. Η συμμετοχή των δήμων πρέπει να πάρει πιο συγκεκριμένη μορφή και ο καθένας να λάβει βάσει κριτηρίων όσους του αναλογούν, για να υπάρχει ίση κατανομή των βαρών. Κλείνει με επιτυχία μια πολύ δύσκολη φάση και είναι καιρός να περάσουμε στο επόμενο στάδιο.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet