Γιατί πωλείται το Ελληνικό, και μάλιστα φθηνά;

 

hatzopoulos

Του Θάνου Χατζόπουλου

Περίσσεψαν οι πανηγυρισμοί για την υπογραφή του Μνημονίου ανάμεσα στο ΤΑΙΠΕΔ και στην Κοινοπραξία Λάτση, Κινέζων και Αράβων για το Ελληνικό. Ο Μ. Σάλλας τούς συνόψισε σε μια δήλωση: «Η συγκεκριμένη επένδυση είναι οδηγός για το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε ως οικονομία». Κοινός παρονομαστής των πανηγυρισμών οι δύο «μαγικές» λέξεις: ανάπτυξη και επένδυση. Αυτή τη φορά χρησιμοποιήθηκε η λέξη «επένδυση» αντί για την «αξιοποίηση» που διαβάσαμε στα δημοσιεύματα για το Υπερταμείο.
Όταν ο Σάλλας και η Lamda μιλάνε για επενδύσεις ξέρουμε πολύ καλά τι εννοούν. Το θέμα είναι πως για «Επένδυση» (σ.σ.: με ε κεφαλαίο) κάνει λόγο και το κυβερνητικό σημείωμα. Αμέσως παρακάτω αναφέρει πως η κυβέρνηση συνειδητά επέλεξε να μη δώσει βάρος στο τίμημα («που πηγαίνει απευθείας στο χρέος, δηλαδή σε μια μαύρη τρύπα») αλλά στις επενδύσεις για «δημόσιες υποδομές που έχουν άμεση ανταποδοτικότητα και δημόσιο όφελος».
Βρισκόμαστε δηλαδή μπροστά σε μια νέα κυβερνητική αφήγηση που βασίζεται στο τρίπτυχο αξιοποίηση - ανάπτυξη - επενδύσεις ως το μόνο δρόμο για την ανάκαμψη της οικονομίας. Συμφωνεί και ο Σάλλας επ’ αυτού.
Πριν όμως βιαστούμε να πανηγυρίσουμε διοργανώνοντας ίσως και μια συναυλία στο Ελληνικό μαζί με τους δημάρχους που ήθελαν να καθαρίσει ο χώρος από τα «σκουπίδια» (δηλαδή τους πρόσφυγες) θα πρέπει να αποτιμήσουμε τι τελικά κερδίσαμε. Γιατί εν τέλει το Ελληνικό πουλιέται, και μάλιστα πολύ φθηνά,όπως έλεγαν ο ΣΥΡΙΖΑ, η Επιτροπή Αγώνα και πολλοί άλλοι.
Με οδηγό τη μελέτη της Ομάδας Έργου που συστήθηκε από την κυβέρνηση και τις πρώτες επισημάνσεις που κατέθεσε ο Νίκος Μπελαβίλας κάνουμε μια πρώτη καταγραφή.

Το τίμημα

Το κείμενο που μερικά σημεία του έγιναν γνωστά είναι ένα ενδιάμεσο στάδιο προς την τελική συμφωνία στο οποίο αποτυπώνονται πόσα ζητήματα σε σχέση με την αρχική σύμβαση του 2014 είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν οι αγοραστές. Επισπεύσθηκε η υπογραφή του κάτω από την πίεση των δανειστών που το έθεσαν ως προαπαιτούμενο για την εκταμίευση της δόσης των 7,5 δισ. ευρώ. Δεν αλλάζει το τίμημα (παραμένει στα 915 εκατ. ευρώ σε βάθος 15ετίας) και απλώς έρχεται πιο κοντά η καταβολή του 51% του συνολικού ποσού - έως το 2018 αντί του 2022. Συνεπώς τα οικονομικά οφέλη για το Δημόσιο δεν είναι 915 εκατ. (τίμημα) + 1,5 δισ. (δημόσια έργα) = 2,415 δισ. ευρώ -όπως αναφέρει το non paper του Μαξίμου- αλλά το 1,5 δισ. για τα έργα υποδομής που θα αναλάβει η Κοινοπραξία. Τι περιλαμβάνεται σε αυτά δεν έχει αποσαφηνιστεί. Αν για παράδειγμα εμπεριέχεται σε αυτό το ετήσιο κόστος συντήρησης του Μητροπολιτικού Πάρκου που υπολογίζεται σε 10 εκατομμύρια. Επιπλέον, ενώ το Μαξίμου τονίζει πως το συνολικό ύψος της επένδυσης με τις αλλαγές που έγιναν ανέβηκε από 5,4 δισ. σε 7 δισ., το ΤΑΙΠΕΔ στο δικό του σημείωμα αναφέρεται σε 8 δισ. ενώ τα κατευθυνόμενα από τη Lamda δημοσιεύματα αναφέρουν πως οι «επενδυτικές υποχρεώσεις» σε βάθος 15ετίας ανέρχονται σε 4,6 δισ. συν την απόδοση στο Δημόσιο του 30% των καθαρών κερδών αφού έχει καλυφθεί η ελάχιστη απόδοση που αναμένει η Κοινοπραξία. Αυτό σημαίνει ακίνητα για ιδιωτική και εμπορική χρήση που θα πουληθούν σε καλή τιμή. Αν αυτό δεν συμβεί και τα κτίρια μείνουν απούλητα, η Κοινοπραξία σύμφωνα με τη σύμβαση του 2014 θα αποζημιωθεί από το Δημόσιο.

Ποια μελέτη;

Η κυβερνητική εκπρόσωπος δήλωσε πως η συμφωνία θα ολοκληρωθεί στις 16 Νοεμβρίου όπως προέβλεπε το χρονοδιάγραμμα του 2014. Αυτό σημαίνει πως μέχρι τότε θα πρέπει να έχει εκπονηθεί η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, να έχει εγκριθεί από το ΣτΕ, να έχει εκδοθεί το προεδρικό διάταγμα για την πολεοδόμηση και να έχει ψηφιστεί η συμφωνία από τη Βουλή. Ο κίνδυνος παράκαμψης αυτών των προϋποθέσεων είναι υπαρκτός. Μια επικύρωση της συμφωνίας με διαδικασίες fast track δεν έχει αποκλειστεί. Αυτό πρακτικά σημαίνει επικύρωση του master plan της Lamda χωρίς διαβούλευση με τους γειτονικούς δήμους και την τοπική κοινωνία. Ένα σχέδιο που κρατά κλειδωμένο στα συρτάρια της η «Ελληνικό ΑΕ» και ελάχιστοι έχουν δει στο σύνολό του.

Το πάρκο

Η σημαντικότερη αλλαγή είναι πως η κατασκευή του θα προηγηθεί με στόχο να παραδοθεί τα πρώτα 5-7 χρόνια. Επίσης, σύμφωνα με τον Ν. Μπελαβίλα, φαίνεται πως άλλαξε το αρχικό σχέδιο που ουσιαστικά το καθιστούσε «εσωτερική αυλή σε μια ιδιωτική πόλη» και θα είναι ανοικτό προς τη θάλασσα. Δεν πέρασε όμως η πρόταση της Ομάδας να καταλαμβάνει το 51% της συνολικής έκτασης και περιορίζεται σε 2.000 στρέμματα και άλλα 600 στρέμματα πράσινων κοινόχρηστων χώρων σε συνέχεια του πάρκου, συνδεδεμένων με την πόλη και τη θάλασσα.
Η Ομάδα Έργου είχε καταθέσει μια ακόμη πρόταση για έναν «κουμπαρά γης». Παρεμφερή πρόταση είχε κάνει παλαιότερα ο Στ. Μάνος, ο οποίος προφανώς δεν είχε στο μυαλό του το περιβάλλον αλλά την οικονομική αποδοτικότητα του σχεδίου. Η πρόταση της Ομάδας ήταν η διάχυση των ωφελειών στο ευρύτερο Λεκανοπέδιο μέσω της διαμόρφωσης αποθέματος γης 500 στρεμμάτων ή εναλλακτικά της διάθεσης 500 στρεμμάτων εντός του Μητροπολιτικού Πόλου για κοινωφελείς χρήσεις. Η δημιουργία του αποθέματος θα γινόταν μέσω ανταλλαγής με ιδιοκτησίες κυρίως του Δημοσίου και του ευρύτερου δημοσίου τομέα -ακόμα και ιδιωτών- με παράλληλη απελευθέρωση σημαντικών κοινόχρηστων χώρων πρασίνου σε υποβαθμισμένες περιοχές. Η πρόβλεψη του Μνημονίου είναι για 300 στρέμματα που θα διατεθούν για κάλυψη αναγκών των γειτονικών δήμων και γενικότερα του Λεκανοπεδίου.

Η δόμηση

Στο κρίσιμο αυτό ζήτημα η ζυγαριά γέρνει προς τη μεριά της Κοινοπραξίας. Ζητήθηκε η μείωση της δόμησης στα 2.000.000 τ.μ (δηλαδή μείωση κατά 30%) όπως και μείωση των μεγάλων εμπορικών χρήσεων. Η δόμηση μειώθηκε μόνο κατά 10% και εκτείνεται συνολικά σε 2.700.000 τ.μ. Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβονται πολλά αγκάθια. Ο ουρανοξύστης και οι υπερτοπικές εμπορικές χρήσεις (γιγαντιαίο mall, ξενοδοχειακά συγκροτήματα, συνεδριακό κέντρο, νέο γήπεδο γκολφ, πρότυπες οικιστικές αναπτύξεις κ.λπ.) που θα γονατίσουν την υπόλοιπη εμπορική δραστηριότητα της περιοχής παραμένουν.
Μένει να δούμε αν θα επαληθευθούν οι πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες, οι «πρότυπες οικιστικές αναπτύξεις» θα κατασκευαστούν με βάση το μοντέλο προαστίων του Λονδίνου, όπου η φύλαξη γίνεται από ιδιωτικές εταιρείες security, στους δρόμους πρόσβασης υπάρχουν μπάρες και οι ένοικοι διαθέτουν κάρτα εισόδου, ενώ οι επισκέπτες εισέρχονται, εφόσον τα ονόματά τους έχουν δηλωθεί!

Η παραλία

Κατοχυρώνεται ένα χιλιόμετρο αδόμητης ακτής ως δημόσια έξοδος του πάρκου στη θάλασσα στο σημείο της σημερινής δημοτικής πλαζ του δήμου Ελληνικού και των αυθαίρετων νυχτερινών κέντρων αναψυχής. Δεν θα γκρεμιστούν, σε πρώτη φάση, τα περισσότερα από τα κτίρια στο Αθλητικό Κέντρο Αγίου Κοσμά που προβλέπεται να μετεγκατασταθεί αργότερα. Δεν θα γκρεμιστούν αλλά θα αλλάξουν χρήση τα υπόστεγα της «Ολυμπιακής» και ο ανατολικός σταθμός επιβατών. Τα αμαξοστάσια της ΕΘΕΛ θα πρέπει να απομακρυνθούν.

Το καζίνο

Στο Μνημόνιο δεν γίνεται καμία αναφορά στο καζίνο, για το οποίο απαιτείται ξεχωριστός διαγωνισμός, επειδή δεν περιλαμβανόταν στην αρχική σύμβαση. Σύμφωνα με το master plan προβλέπεται να κτιστεί δίπλα στο ρέμα της Ευρυάλης. Αν τελικά κατασκευαστεί τότε ανατρέπεται η πρόνοια του Μνημονίου για ανασύσταση και απελευθέρωση των ρεμάτων που πρότεινε η Ομάδα Έργου.

Δρόμοι

Η Ομάδα είχε απορρίψει την υπογειοποίηση της Ποσειδώνος καθώς είναι έργο που θα απορροφήσει τη μερίδα του λέοντος από το ύψος των προβλεπόμενων επενδύσεων εις βάρος άλλων παρεμβάσεων και δεν λειτουργεί υπέρ της έκτασης πρασίνου αλλά υπέρ της εξασφάλισης μεγαλύτερης έκτασης προς δόμηση μπροστά στη θάλασσα. Ούτε γι’ αυτό το θέμα αναφέρεται τίποτε στο Μνημόνιο.
Υπάρχουν πολλά ακόμη ζητήματα που είτε δεν θίγονται στο Μνημόνιο ή πρέπει να αποσαφηνιστούν. Ο Ν. Μπελαβίλας επισημαίνει πως η κυβέρνηση πρέπει να επιμείνει στην πλήρη κατοχύρωση των θετικών σημείων, στην περαιτέρω ελάφρυνση των πολλών αρνητικών -με κυριότερο, αυτή τη στιγμή, την υπερδόμηση- πριν προχωρήσει στη σύνταξη του τελικού σχεδίου και της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Στη μελέτη της Ομάδας Έργου υπάρχει μια καίρια επισήμανση: «Η σύμβαση του 2014 δημιουργεί ανισοβαρή κατανομή δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ιδίως ανάμεσα στον αγοραστή και το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο επιβαρύνεται με δυσανάλογο τρόπο και αναλαμβάνει υπερβολικές δεσμεύσεις/υποχρεώσεις απέναντι στον αγοραστή, ώστε να υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η επένδυση στο μέλλον να τους επιβαρύνει υπέρμετρα».
Διατύπωση που εξακολουθεί να ισχύει παρά τις αλλαγές στο νέο κείμενο.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2023 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet