thanos

Του Θάνου Χατζόπουλου

Ας αρχίσουμε με τα λιγότερο άσχημα νέα. Η υποδόση των 7,5 δισ. ευρώ  εκταμιεύθηκε όπως μας πληροφόρησε ο κ. Ρέγκλινγκ. Χρειάστηκε βέβαια για μια ακόμη φορά να ψηφιστούν σκληρά μέτρα (λιγότερα από αυτά που προέβλεπε το χρονοδιάγραμμα, αλλά οι δανειστές επέλεξαν να μη ματώσουν κι άλλο προς το παρόν). Τα άσχημα νέα είναι πως το πολύ τα δύο δισ. θα κατευθυνθούν στην οικονομία και τα υπόλοιπα θα επιστρέψουν στα ταμεία των θεσμών. Τα ακόμη χειρότερα νέα είναι πως τα μέτρα που ψηφίστηκαν δεν αρκούν για την εκταμίευση του υπόλοιπου ποσού της δόσης ύψους 2,8 δισ. ευρώ.
Για να εγκριθεί η χορήγηση αυτού του ποσού τον Σεπτέμβριο θα χρειαστεί να ψηφιστούν και νέα προαπαιτούμενα. Με άλλα λόγια, θα πρέπει να χυθεί και άλλο αίμα για να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση του υπουργού Εργασίας. Πρόκειται για συνολικά 15 προαπαιτούμενα που αναφέρονται στο επικαιροποιημένο Μνημόνιο, που έδωσε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο χώρος δεν αρκεί για να τα παραθέσουμε αναλυτικά. Θα εστιάσουμε στα εργασιακά για τα οποία πολύς λόγος έγινε αυτή την εβδομάδα. Στο σχετικό κεφάλαιο διαβάζουμε:
-Έως τον Σεπτέμβριο, προκειμένου να γίνει εκταμίευση, «οι αρχές θα ευθυγραμμίσουν τις ομαδικές απολύσεις, τα πλαίσια συνδικαλιστικής δράσης και συλλογικών διαπραγματεύσεων με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές και διεθνείς πρακτικές».
-«Οποιαδήποτε αλλαγή στο πλαίσιο των πολιτικών της αγοράς εργασίας, θα γίνει μόνο εφόσον προηγηθεί συνεννόηση και συμφωνία με τους δανειστές».
-«Καμιά αλλαγή στο ισχύον πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων δεν θα γίνει πριν την ολοκλήρωση της αξιολόγησης συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 103 του νόμου 4172/2013 για τον κατώτατο μισθό».
-«Οι αλλαγές στις πολιτικές για την αγορά εργασίας δεν σημαίνουν την επιστροφή σε παλαιότερα πλαίσια πολιτικής, ασύμβατα με τους στόχους προώθησης μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης».
-«Οι υπάρχοντες εργασιακοί νόμοι θα εξορθολογιστούν μέσω ενός νέου εργασιακού νόμου έως τον Μάρτιο 2017».
Με άλλα λόγια, μέσω του Μνημονίου έχει προδιαγραφεί η ατζέντα της διαβούλευσης και το περιεχόμενό της. Κάθε μονομερής ενέργεια της ελληνικής πλευράς αποκλείεται. Η έκβαση της διαπραγμάτευσης έχει ήδη προδιαγραφεί πριν καν αρχίσει.

Ο κατώτατος μισθός και οι τριετίες

Το υπουργείο Εργασίας ισχυρίζεται πως τα σκληρά μέτρα είναι απαίτηση του ΔΝΤ και όχι συνολικά του κουαρτέτου και συνεπώς είναι εκτός διαπραγμάτευσης. Είναι όμως η μισή αλήθεια. Στο κείμενο δεν αναφέρονται ρητώς θέματα όπως οι τριετίες και ο κατώτατος μισθός αλλά θα μπουν στο τραπέζι. Τα έθεσε ήδη ο Ι. Κουκιάδης, που συμμετέχει στη Διεθνή Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων. Το άρθρο 103 του 4172/2013 που αναφέρει το Μνημόνιο προβλέπει πως το «το ύψος του νομοθετημένου κατώτατου μισθού και νομοθετημένου ημερομισθίου θα πρέπει να καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και τις προοπτικές της για ανάπτυξη από την άποψη της παραγωγικότητας, των τιμών, και της ανταγωνιστικότητας, της απασχόλησης, του ποσοστού της ανεργίας, των εισοδημάτων και μισθών». Το 2014 προστέθηκε πως ως μηχανισμός προσδιορισμού του κατώτατου μισθού «νοείται μια μοναδική αξία (ποσό) αναφοράς». Σύμφωνα με εργατολόγους έτσι κατοχυρώνεται η θέληση των δανειστών για ένα «καθαρό ποσό» μισθού, απογυμνωμένο από επιδόματα και προσαυξήσεις, κατά συνέπεια απειλούνται άμεσα οι τριετίες.
Από το 2012, ο κατώτατος μισθός για εργαζόμενους έως 25 ετών είναι 511 ευρώ μικτά δηλαδή 429,24 καθαρά, ενώ για εργαζόμενους άνω των 25 ετών είναι 586 μικτά δηλαδή 492,24 ευρώ καθαρά. Η διατύπωση «λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, της απασχόλησης και του ποσοστού ανεργίας» που αναφέρει το Μνημόνιο είναι σίγουρο πως μεταφράζεται για τους δανειστές σε νέα μείωση αυτών των ποσών. Με βάση το Μνημόνιο, ο υπουργός Εργασίας δεν μπορεί να επαναφέρει «παλαιότερα πλαίσια πολιτικής», δηλαδή να επαναφέρει τον κατώτατο μισθό σε επίπεδα  προ του 2012.

Συλλογικές συμβάσεις

Η επαναφορά των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων δήλωσε ο Γ. Κατρούγκαλος την Πέμπτη είναι ο τρόπος που προκρίνει η κυβέρνηση, ώστε να εξισορροπήσει τις πιέσεις στο θέμα του κατώτατου μισθού. Μάλιστα φαίνεται πως και οι εργοδότες στη συνάντησή τους με τα μέλη της διεθνούς Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων τάχθηκαν ομόφωνα υπέρ αυτής της λύσης.
Όμως η πραγματικότητα σήμερα στην αγορά εργασίας δεν είναι οι συλλογικές αλλά οι ατομικές συμβάσεις και οι επισφαλείς μορφές απασχόλησης. Και αυτό το ξέρουν καλά στο υπουργείο.
«Δεν θέλουμε τις ενώσεις προσώπων στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αλλά τα σωματεία» δήλωσε ο Γ. Κατρούγκαλος. Ήδη από το 2010 ενώσεις προσώπων πέντε ατόμων σε μια επιχείρηση στην οποία εργάζονται τουλάχιστον 20 έχουν δικαίωμα να υπογράφουν επιχειρησιακή σύμβαση, η οποία προβλέπει βασικό μισθό κατώτερο από εκείνο που ορίζει η κλαδική σύμβαση, αλλά όχι κατώτερο από τον εθνικό κατώτατο μισθό.
Αν ισχύει το ρεπορτάζ της «Εφημερίδας των Συντακτών» την Παρασκευή, αν δεν συμφωνηθεί η επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων τότε η κυβέρνηση θα ενεργοποιήσει την ενίσχυση των κλαδικών συμβάσεων εργασίας που συνάπτονται από σωματεία, ομοσπονδίες και εργατικά κέντρα. Πώς όμως αυτό θα αποτρέψει όμως τις συμβάσεις των εργοδοτών με επιχειρησιακά σωματεία που θα δημιουργηθούν κατ’ εντολή τους;

Το lock out

Το δικαίωμα στην ανταπεργία έχει καταργηθεί στην Ελλάδα από το 1982 με τον νόμο 1264. Όμως έχει επανέλθει «από το παράθυρο», καθώς η Βουλή έχει ενσωματώσει στο ελληνικό δίκαιο τον Αναθεωρημένο Κοινωνικό Χάρτη της ΕΕ. Στο άρθρο 6 αναγνωρίζεται το δικαίωμα της ανταπεργίας. Συνεπώς, αποτελεί «βέλτιστη ευρωπαϊκή πρακτική» την οποία πρέπει να αποδεχθεί η κυβέρνηση χωρίς μάλιστα να απαιτείται νέα νομοθετική ρύθμιση.
Εκείνο που θα κριθεί πριν αρχίσει η επίσημη διαπραγμάτευση για τα εργασιακά τον Σεπτέμβριο είναι ποιος θα εγκρίνει τις απολύσεις.

Ομαδικές απολύσεις

Ο γενικός εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου εισηγείται σε σχετική προσφυγή της ΑΓΕΤ Ηρακλής πως πρέπει να ανακληθεί η απόφαση του υπουργού Εργασίας με το επιχείρημα πως είναι δικαίωμα μιας επιχείρησης να προχωρεί σε ομαδικές απολύσεις χωρίς διοικητική έγκριση, υποστηρίζοντας ότι το αντίθετο είναι ασύμβατο με το κοινοτικό δίκαιο.
Στο υπουργείο Εργασίας θεωρούν πιθανό να υιοθετηθεί η εισήγηση του εισαγγελέα και ετοιμάζουν ήδη ένα σχέδιο Β. Αφού ο υπουργός χάνει το δικαίωμα να απορρίπτει τις ομαδικές απολύσεις το δικαίωμα αυτό να ανατεθεί είτε στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας, ή στο τοπικό γραφείο εργασίας, ή στο τοπικό Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας. Σε αντάλλαγμα το υπουργείο ευελπιστεί πως οι δανειστές δεν θα επιβάλουν την αύξηση του ελάχιστου επιτρεπόμενου ποσοστού απολύσεων από 5% σε 10%..

Αλλαγές στο συνδικαλιστικό νόμο

Το κερασάκι στην τούρτα των αλλαγών στα εργασιακά που ζητούν οι δανειστές είναι ένας νέος εργασιακός νόμος. Για το υπουργείο αυτή η συζήτηση δεν είναι εξ ορισμού απαγορευμένη και υπονομευμένη. Αναγνωρίζει ότι χρειάζονται αλλαγές και φέρεται διατεθειμένο να δεχθεί αλλαγές στο τρόπο λήψης της απόφασης για απεργία. Δηλαδή να απαιτείται η απόφαση Γενικής Συνέλευσης του σωματείου. Αν μη τι άλλο μια ιδανική πάσα για τους δανειστές ώστε να ζητήσουν η απόφαση να εγκρίνεται από το 50%+1 του συνόλου των μελών και όχι των παρισταμένων. Καταθέτοντας την προσωπική μου εμπειρία αντί άλλου σχολίου υπενθυμίζω πως με το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει απόφαση Γενικής Συνέλευσης τα δικαστήρια δικαίωσαν ουκ ολίγες προσφυγές των ιδιοκτητών κατά απεργιακών κινητοποιήσεων της ΕΣΗΕΑ τα τελευταία χρόνια ιδίως όταν αυτές στρέφονταν κατά μιας συγκεκριμένης επιχείρησης  (π.χ. ΔΟΛ, Πήγασος). Ο Σεπτέμβρης θα είναι ακόμη ένας σκληρός μήνας.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2022 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet