Θα υπάρξουν επιπτώσεις και στην υπόλοιπη Ευρώπη

kapopoulos

Τη συνέντευξη πήρε
ο Παύλος Κλαυδιανός

Σε ανάλυσή μας σήμερα στην «Εποχή», η Σία Αναγνωστοπούλου λέει ότι μόλις άνοιξε ο ασκός του Αιόλου. Συμφωνείς;
Θα ‘λεγα το κουτί της Πανδώρας, για τον ίδιο λόγο. Συμφωνώ, υπό την έννοια ότι η Αγγλία είναι και ήταν πάντοτε μια ειδική περίπτωση, από το 1992 στο Μάαστριχ κατοχύρωσε τις εξαιρέσεις, που την οδήγησαν να είναι με το ένα πόδι εντός και το άλλο εκτός ΕΕ. Όμως, το μήνυμα, σήμερα, του ευρύτατου μετώπου, που δηλώνει δυσαρεστημένο με το πολιτικό σύστημα της χώρας, θα έχει επιπτώσεις και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Βλέπω, δηλαδή, τις επιπτώσεις, όχι στα χρηματιστήρια, στις αγορές κ.τ.λ. -αυτά θα αντιμετωπισθούν- μια σύμπτωση, δηλαδή, της κρίσης της μεταθατσερικής αγγλικής κοινωνίας και της κρίσης ταυτότητας της αγγλικής δεξιάς, να οξύνουν την κρίση, που υπάρχει ανάμεσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και τις πολιτικές ελίτ, ανάμεσα στην πλειοψηφία των χωρών της Ευρωζώνης, κυρίως του Νότου και της Γερμανίας.

Αυτή είναι και η καρδιά του ζητήματος. Όπου έχει στηθεί μια κάλπη οι πολίτες σπεύδουν και καταψηφίζουν ό,τι θεωρούν ευρωπαϊκή πολιτική.
Όπως είδαμε στην προεκλογική εκστρατεία, είναι σαφές, ήταν μια πλειοδοσία φόβου και από τις δύο πλευρές. «Κοιτάτε να δείτε τι θα πάθετε αν μείνετε», «κοιτάτε να δείτε τι θα πάθετε αν φύγετε». Δεν υπάρχει κάποιος, που, έστω, να έχει το ρομαντισμό της Ευρώπης των εργαζομένων. Αν δούμε την ιστορία, τότε θα καταλάβουμε ότι το αγγλικό κράτος παγιώθηκε και κέρδισε την υποστήριξη της πλειοψηφίας των πολιτών για δύο λόγους: υποσχόταν μια δικαιότερη αναδιανομή εισοδήματος, μεγαλύτερη ευημερία και μεγαλύτερη πολιτική ελευθερία. Η ΕΕ, εάν θέλει να υπερβεί τις αγκυλώσεις του εθνικού κράτους, θα πρέπει να υποσχεθεί κάτι παραπάνω απ’ όλα αυτά. Αυτή τη στιγμή, στα μάτια μιας πολύ μεγάλης πλειοψηφίας πολιτών στην Ευρώπη, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι συνώνυμη της κατεδάφισης των κεκτημένων, της απορρύθμισης και της ισοπέδωσης. Δυστυχώς, γι’ αυτό φέρνουν ευθύνες όλες οι δυνάμεις, που διαχειρίστηκαν την κυβερνητική εξουσία εντός της ΕΕ και πιστεύω ακόμη πιο βαριές ευθύνες φέρει η κεντροαριστερά, η σοσιαλδημοκρατία, διότι ακριβώς έχει άλλη ιστορία και άλλο στίγμα.

Η Γερμανία φοβάται το ρόλο του εγγυητή

Οι πρώτες αντιδράσεις τι λένε; Οι ελίτ κατάλαβαν ή ετοιμάζονται να συνεχίσουν με την ίδια κατεύθυνση;

Πρέπει να κάνουμε ένα διαχωρισμό ανάμεσα σ’ αυτό που λέμε ηγετικές ελίτ και σ’ αυτές που διαμορφώνουν την πολιτική, όπως ο κ. Σόιμπλε. Τον αναφέρω χωρίς διάθεση δαιμονοποίησης, διότι παίζει ένα συγκεκριμένο ρόλο και έχει την συνυπογραφή όλων των εταίρων του κυβερνητικού του συνασπισμού. Ο κ. Σόιμπλε, λοιπόν, πριν από 10 μέρες στο «Σπίγκελ», είπε ότι εάν γίνει το Brexit μην περιμένετε να κάνουμε φυγή προς τα μπρος, εμβάθυνση της ενοποίησης κ.τ.λ. Σε ένα περιβάλλον που η εντολή του κόσμου είναι λιγότερη Ευρώπη, εμείς πρέπει να προσαρμοστούμε και να γίνουμε μινιμαλιστές. Τι εννοεί; Ότι η γερμανική ελίτ –αυτή που τουλάχιστον εκπροσωπεί αυτός– δεν φοβάται τόσο πολύ τη Λεπέν, τον Φάρατζ, τον Γκρίλο ή την ακροδεξιά της Αυστρίας. Φοβάται την μη αντιστρέψιμη εμπλοκή της Γερμανίας στη θέση του εγγυητή της Ευρωζώνης συνολικά. Φοβάται, αυτό που οι Γερμανοί λέγανε αμοιβαιοποίηση του ρίσκου, δηλαδή η φερεγγυότητα της Γερμανίας ως χώρας να εγγυάται μια εξίσου εύκολη και φθηνή πρόσβαση στο δανεισμό και στις υπόλοιπες χώρες. Δεύτερον, φοβάται, και είναι ρεαλιστικότερο αυτό, τη μετατροπή της ευρωζώνης σε ζώνη μεταφοράς πόρων, δηλαδή ομοσπονδίας ή να έχει δυναμική ομοσπονδιακής μετεξέλιξης.

Βήματα προς τα πίσω, δηλαδή;
Ναι, η Γερμανία έχασε ένα πολύτιμο, εκ των πραγμάτων, σύμμαχο με την έξοδο της Αγγλίας που εμπόδιζε κάθε τέτοια ιδέα. Η Γερμανία, όσο και αν φαίνεται περίεργο, είναι πιο μινιμαλίστρια από την Αγγλία. Το 2008, όταν ξέσπασε η κρίση, ο Σαρκοζί, που είχε την προεδρία της ΕΕ, συγκάλεσε την πρώτη στην ιστορία της ευρωζώνης Σύνοδο Κορυφής των χωρών-μελών της. Έως τότε γίνονταν σύνοδοι κορυφής μόνο της ΕΕ. Ποιος απειλούσε, ως την τελευταία στιγμή, ότι δεν θα πάει; Η κ. Μέρκελ! Έλεγε ότι δεν μπορεί η Ευρωζώνη να ντουμπλάρει την ΕΕ. Αντίθετα, πρωτοστάτησε ο Γκόρντον Μπράουν, ο εργατικός πρωθυπουργός της Αγγλίας! Η Γερμανία, εξάλλου έβαλε φρένο στην ευρωπαϊκή ενοποίηση το 2005 με τη συμφωνία της Γαλλίας, όταν απερρίφθη με το δημοψήφισμα η συνταγματική συνθήκη. Δυο φορές η Γερμανία, μετά το Μάαστριχτ, τόλμησε μια σκληρή και μια πιο ήπια μορφή ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας. Η πρώτη ήταν το 1994 όταν δημοσιεύτηκε το περίφημο ντοκουμέντο Σόιμπλε-Λάμμερς (σύμβουλος για ευρωπαϊκά θέματα του καγκελαρίου Κολ) και μιλούσαν για ευρωπαϊκή ομοσπονδία του σκληρού πυρήνα. Δεν χωρούσε ο Νότος, προφανώς, σε αυτήν την ομάδα. Αλλά και η Γαλλία, διότι είχε άλλο μοντέλο διαχείρισης, συμπεριλαμβάνονταν για πολιτικούς λόγους. Αυτό το σχέδιο το πολέμησε λυσσωδώς η Γαλλία και επέβαλε την είσοδο και της Ιταλίας, Ισπανίας Πορτογαλίας κ.τ.λ Τώρα υπάρχει πρόβλημα. Δεν χωράει ούτε καν η Γαλλία στους όρους του κ. Σόιμπλε. Αλλά τότε, με ποιους θα έκανε σήμερα τον σκληρό πυρήνα αν το επανέφερε; Ασφαλώς, χωρίς και την Ιταλία ή την Ισπανία. Ακόμη και το Βέλγιο δύσκολα θα χωρούσε. Με την Ολλανδία μόνο και την Φιλανδία θα προχωρούσε;

Η αυριανή συνάντηση Μέρκελ-Ολάντ έγινε τελικά Μέρκελ-Ολάντ-Ρέντσι.
Ο Ρέντσι παίρνει ένα ρόλο εκπροσώπου του Νότου. Η Μέρκελ, που είναι ρεαλίστρια και όχι τόσο ιδεοληπτική, είδε ότι δεν μπορεί να γίνει διαπραγμάτευση για την επόμενη μέρα με το Νότο να αγνοείται και την Γαλλία να καλείται να συνταχθεί με τη γερμανική γραμμή πλεύσης. Είναι ελπιδοφόρο το ότι γίνεται η συνάντηση, αν και μπορεί, μάλλον, να αποδειχθεί πυροτέχνημα.

Τα σχέδια των τριών μεγάλων

Οι σοσιαλδημοκράτες θα ρίξουν στο τραπέζι δικό τους σχέδιο διεξόδου;
Είναι, πάντοτε, σε κρίση ταυτότητας. Στη στροφή του αιώνα κυβερνούσαν σε 13 χώρες από τις 15, αλλά βρέθηκαν για μεγάλο διάστημα κάτω από τις ψευδαισθήσεις του ιμπλερισμού ότι μπορεί να γίνει κοινωνική παρεμβατική πολιτική κατά των ανισοτήτων σε ένα παγκόσμιο απορυθμισμένο νεοφιλελεύθερο περιβάλλον. Οι μεγαλύτεροι θαυμαστές του Μπλερ ήταν ο Σρέντερ και ο Σαρκοζί! Βέβαια, δεν μπορεί να αφήσει κανείς έξω από τους σχεδιασμούς του για μια μεταρρύθμιση της Ευρώπης τη σοσιαλδημοκρατία, είναι αδιανόητο. Αντίθετα απ΄ ότι ίσχυε στην Ελλάδα, σ’ άλλες χώρες υπάρχουν σοσιαλιστικά κόμματα, που παρά τη στροφή τους στη διαχειριστική λογική, έχουν ρίζες στους εργαζόμενους και ταξική ταυτότητα. Όμως, έχουν μειωμένη αξιοπιστία λόγω της πολιτικής που άσκησαν, ενώ βλέπουν και ανταγωνιστικά τις δυνάμεις της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Είμαι επιφυλακτικός διότι η Γερμανία έχει πραγματικό πρόβλημα. Το σχέδιο εκεί είναι τα πράγματα να μείνουν παγωμένα ως τις εκλογές το 2017 και βλέπουμε μετά. Αλλά το «μετά» με πανικοβάλει διότι η Βουλή, ως φαίνεται, θα είναι επτακομματική, θα θυμίζει Βαϊμάρη.

 

Ελλάδα και Brexit

Για την Ελλάδα το Brexit τι θα σημαίνει; Η κυβέρνηση ήθελε πάντα να ανοίξει η κουβέντα για την Ευρώπη. Άνοιξε, λοιπόν.
Είναι πολύ θετικό αυτό και είναι η πρώτη φορά, που αυτό που έλεγαν από την αρχή της κρίσης οι δυνάμεις της Αριστεράς για μέτωπο του Νότου και στην καλύτερη περίπτωση αντιμετωπιζόταν ως επιθυμία και στη χειρότερη ως ψευδαίσθηση –όλοι οι σοσιαλιστές ηγέτες του Νότου έσπευδαν να πουν «δεν είμαστε Ελλάδα»– εκ των πραγμάτων και ο Ρέντσι και η επόμενη κυβέρνηση της Ισπανίας και ο Κόστα είναι υποχρεωμένοι όχι να ανεχθούνε, αλλά να επιδιώξουνε. Το θέμα είναι αν θα προλάβουν κιόλας όλοι. Διότι έτσι όπως πάνε τα πράγματα, αν ο Ρέντσι χάσει το δημοψήφισμα, που σχεδιάζει για συνταγματική μεταρρύθμιση, θα πάει σε πρόωρες εκλογές. Θα βρει, λοιπόν, τώρα η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ την αλληλεγγύη που δεν είχε ποτέ, ιδίως αυτή μετά τις εκλογές του 2015. Οι συνθήκες θα είναι πιο ευνοϊκές. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να μας εκπλήξουν, περιπλοκές και δυσκολίες που, συγκυριακά, μπορούν να εμφανιστούν.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2024 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet