kefala

Της Βιβής Κεφαλά

Ο πόλεμος στη Συρία, ο οποίος μαίνεται χωρίς ανάπαυλα από τον Μάρτιο του 2011, συνεχίζει να εγκλωβίζει σε ένα θανατηφόρο αδιέξοδο τους κατοίκους της πολύπαθης αυτής χώρας. Η χώρα καταστρέφεται και ερημώνει, το δράμα των εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων συνεχίζεται, ενώ οι άμαχοι που παραμένουν στη χώρα ζουν το δικό τους μαρτύριο, είτε διότι η περιοχή τους έχει καταληφθεί από τους τρομοκράτες του λεγόμενου Ισλαμικού Χαλιφάτου, είτε διότι δέχθηκαν επίθεση με χημικά όπλα1 είτε/και διότι βρίσκονται πολιορκημένοι χωρίς δυνατότητα ανεφοδιασμού. Στόχος αυτής της απάνθρωπης τακτικής είναι να προκληθεί λιμός και έτσι να εξαναγκαστούν οι δυνάμεις που την ελέγχουν να αποχωρήσουν, όπως συμβαίνει στο Χαλέπι, το οποίο πολιορκείται από τις δυνάμεις του καθεστώτος Άσαντ.
Η σημασία της κατάληψης του Χαλεπίου είναι προφανώς μεγάλη, τόσο για λόγους συμβολικούς, όσο και για λόγους στρατηγικούς, αφού η πόλη ελέγχει σημαντικές οδούς. όπως επίσης και για λόγους πραγματικούς, αφού η πόλη αυτή είναι από τις μεγαλύτερες της Συρίας και αποτελούσε το πραγματικό οικονομικό της κέντρο, πριν τον πόλεμο βεβαίως. Ωστόσο, η «μάχη του Χαλεπίου», η οποία διεξάγεται με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας της Ρωσίας, του Ιράν και της λιβανέζικης Χεζμπολά, εντάσσεται, όπως φαίνεται, στα πλαίσια ενός ευρύτερου σχεδίου του συριακού καθεστώτος, που αφορά την «επόμενη μέρα».

Έλεγχος του κάθετου άξονα

Πράγματι, στα τέλη Αυγούστου οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις και οι σύμμαχοι τους κατάφεραν να ανακαταλάβουν τη σημαντική πόλη Νταρίγια, νότια της Δαμασκού, ώστε να διασφαλίσουν τον έλεγχο της πρωτεύουσας, και στις αρχές Σεπτεμβρίου άρχισαν την πολιορκία του Χαλεπίου. Παρατηρώντας το χάρτη της Συρίας, εύκολα καταλαβαίνει κανείς τα σχέδια του καθεστώτος Άσαντ: στόχος είναι να ελέγξει απόλυτα το τμήμα εκείνο της Συρίας, το οποίο βρίσκεται ανάμεσα στις μεσογειακές ακτές της χώρας και τον κάθετο άξονα που ορίζουν οι πόλεις (από Νότο προς Βορρά) Νταρίγια, Δαμασκός, Χομς, Χάμα2 και Χαλέπι.
Ο έλεγχος της περιοχής αυτής θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ικανοποιητικό συμβιβασμό για το καθεστώς σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις, καθώς διασφαλίζει την επιβίωση του, όπως επίσης και την ικανοποίηση ζωτικών συμφερόντων των εσωτερικών και εξωτερικών του συμμάχων. Έτσι, το συριακό καθεστώς θα ελέγχει περιοχές που κατοικούνται κυρίως από Αλεβίτες, δόγμα στο οποίο ανήκει η οικογένεια Άσαντ, και Χριστιανούς διαφόρων δογμάτων, που αποτελούν τα βασικά στηρίγματα του συριακού καθεστώτος. Επίσης, ο αποκλειστικός έλεγχος της περιοχής αυτής διατηρεί την εγγύτητα της Δαμασκού με το Λίβανο, πράγμα ζωτικής σημασίας για τους Ιρανούς και Λιβανέζους συμμάχους του Σύρου προέδρου. Τέλος, το γεγονός ότι η Δαμασκός, υπό το καθεστώς Μπάαθ, θα συνεχίσει να ελέγχει τα μεσογειακά παράλια της Συρίας, διασφαλίζει και τα ρωσικά συμφέροντα, αφού η Μόσχα θα συνεχίσει να διατηρεί τις βάσεις που διαθέτει στην Ταρτούς και την Λαττάκεια. Κατά συνέπεια, μία τέτοια εξέλιξη θα επέτρεπε στο συριακό καθεστώς να επιβιώσει και να συνεχίσει να ασκεί εξουσία, έστω και σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Θα το απάλλασσε από το βάρος των απαιτήσεων της σουνιτικής πλειοψηφίας, όπως επίσης και από τις όποιες δεσμεύσεις ή υποχρεώσεις προς τον άτυπο, αλλά ουσιαστικό μέχρι τώρα, σύμμαχο του, δηλαδή τους Κούρδους της Συρίας.

Κίνδυνος για όλη τη Μέση Ανατολή

Αυτό όμως σημαίνει ότι το συριακό καθεστώς και οι σύμμαχοι του έχουν αποφασίσει ότι ο μόνος τρόπος διασφάλισης της πολιτικής τους ύπαρξης και των συμφερόντων τους στη Συρία είναι η αλλαγή συνόρων και ο κατακερματισμός της χώρας σε μικρά κρατίδια, ανάλογα εκείνων που δημιούργησε η Γαλλία το 1923 ως εντολοδόχος δύναμη της τότε Κοινωνίας των Εθνών.
Πρόκειται για ένα εφιαλτικό ενδεχόμενο, για ένα σχέδιο το οποίο θα λειτουργήσει διαβρωτικά για ολόκληρη την Μέση Ανατολή, που βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης αστάθειας και πολλαπλών συγκρούσεων, το οποίο όμως, δεδομένων των συνθηκών που επικρατούν, φαίνεται να οδεύει προς την υλοποίηση του. Η εκτίμηση αυτή φαίνεται να επαληθεύεται και από τα όσα συμβαίνουν όχι μόνο στα πεδία των μαχών, όπου οι συγκρούσεις έχουν αμφίρροπο αποτέλεσμα, αλλά και στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο.
Έτσι, καθώς η κάθε εμπλεκόμενη πλευρά εμμένει στις θέσεις της, είναι αδύνατη η όποια -έστω και κατ΄ αρχήν- συμφωνία για εκεχειρία, ενώ η εξεύρεση κοινού εδάφους για την έναρξη διαπραγματεύσεων συνεχίζει να μοιάζει ανέφικτη. Στην πραγματικότητα, η Συρία είναι κατακερματισμένη εθνικά (Άραβες - Κούρδοι), θρησκευτικά (Αλεβίτες, Χριστιανοί και σουνιτική πλειοψηφία) αλλά και πολιτικά (ισλαμιστές - κοσμικές δυνάμεις). Σε αυτόν τον κατακερματισμό, εξ άλλου, αντιστοιχούν οι δεκάδες ένοπλες -αλλά και τρομοκρατικές- οργανώσεις στη Συρία, οι οποίες δεν μάχονται μόνο εναντίον του καθεστώτος αλλά και μεταξύ τους3. Οι οργανώσεις, όμως, αυτές, όπως και το συριακό καθεστώς, βεβαίως, μπορούν να συνεχίζουν τον πόλεμο επειδή έχουν την ποικίλη υποστήριξη περιφερειακών και διεθνών δρώντων οι οποίοι αναμειγνύονται ενεργά, και να παρατείνουν τη συριακή κρίση, ενισχύοντας τους τοπικούς τους συμμάχους, μέχρι την επίτευξη των στόχων τους.

Πόλεμος δι’ αντιπροσώπων

Ο πόλεμος στη Συρία, επομένως, όπως άλλωστε και ο ξεχασμένος, πλέον, δεκαπενταετής πόλεμος στο Λίβανο, είναι ένας πόλεμος δι’ αντιπροσώπων, ένας πόλεμος που συνεχίζεται διότι εμπεριέχει και πολλές άλλες συγκρούσεις, όπως η κατά πολύ ευρύτερη σύγκρουση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας, η σύγκρουση Ριάντ και Τεχεράνης, Χεζμπολά και Χριστιανών φαλαγγιτών στο Λίβανο, αλλά και η σύγκρουση της Άγκυρας με τους Κούρδους -τόσο αυτούς που ζουν στο έδαφός της, όσο και αυτούς της Συρίας- όπως επίσης και η σύγκρουση της Άγκυρας με άλλους δρώντες, στους οποίους προσπαθεί με κάθε τρόπο να επιβάλλει την θέληση της.
Αν και η Άγκυρα έχει υποστεί σημαντικές διπλωματικές και πολιτικές ήττες στο συριακό και έχει αναγκαστεί να ανακρούσει πρύμνα, όπως π.χ. με την Ρωσία, η πολιτική της στη Συρία φαίνεται να αποδίδει. Έτσι, οι νατοϊκοί της σύμμαχοι αν και επισήμως απέρριψαν το αίτημα της Τουρκίας να εγκαθιδρύσει ζώνη ασφαλείας στα σύνορα της με τη Συρία, να καταλάβει δηλαδή συριακό έδαφος, το οποίο ελέγχουν κουρδικές δυνάμεις, στην πράξη επέτρεψαν στην Τουρκία να εισβάλει στη Συρία. Προφανώς, για το ΝΑΤΟ -και κυρίως για τις ΗΠΑ- η τουρκική εισβολή στη Συρία αποτελεί το «μικρότερο κακό», το οποίο θα μπορούσαν να εμποδίσουν μόνο φθάνοντας σε σύγκρουση με την Άγκυρα, πράγμα το οποίο βεβαίως δεν μπορούν να διακινδυνεύσουν και μάλιστα στις παρούσες συνθήκες αυξημένης αστάθειας.
Όπως προκύπτει, η εμπλοκή διεθνών και περιφερειακών δρώντων, που διεκδικούν πάση θυσία την ικανοποίηση των σχεδίων τους στη -και για την- Συρία, σημαίνει ότι ο πόλεμος αυτός δεν πρόκειται να τελειώσει σύντομα. Μάλιστα, η κατάσταση περιπλέκεται ακόμα περισσότερο, την στιγμή που ο πόλεμος στη Συρία συνδέεται άμεσα με διακυβεύματα εσωτερικής κι εξωτερικής πολιτικής γειτονικών χωρών, με αιχμή του δόρατος την κλυδωνιζόμενη Τουρκία.

Σημειώσεις

1. Το συριακό καθεστώς κατηγορείται για την χρήση χημικών όπλων (βομβαρδισμός με βαρέλια που περιείχαν αέριο χλωρίου) εναντίον συνοικιών του Χαλεπίου στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου. Η Δαμασκός αρνείται τις κατηγορίες, γεγονός, όμως, είναι ότι είκοσι άνθρωποι βρήκαν φρικτό θάνατο και άλλοι εκατό τραυματίστηκαν.
2. Η Χομς έχει ανακαταληφθεί από τις κυβερνητικές δυνάμεις το Δεκέμβριο του 2015, ενώ η Χάμα συνεχίζει να βρίσκεται υπό κυβερνητικό έλεγχο.
3. Για να μην αναφερθούν οι λεγόμενοι «Άρχοντες του πολέμου», δηλαδή οι συμμορίες που πλουτίζουν από τη φρίκη και τη δυστυχία της αιματηρής και ατελείωτης αυτής σύγκρουσης.
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet