ΚΟΛΟΜΒΙΑ

Συμφωνία ειρήνης μεταξύ κυβέρνησης και των ανταρτών της FARC

kolomvia

 

Του Αλέχο Βάργας Βελάσκες*

 

Η 24η Αυγούστου 2016 θα περάσει στην ιστορία της Κολομβίας ως η μέρα που η κυβέρνηση και οι αντάρτες της FARC ολοκλήρωσαν τις συνομιλίες τους και ετοιμάστηκε η «Τελική Συμφωνία». Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ήταν δικαιολογημένη η ευφορία που εκφράστηκε σε πολλούς κύκλους της κολομβιανής κοινωνίας, κυρίως όσον αφορά το εθνικό συναίσθημα. Σήμαινε το τυπικό τέλος πενήντα και πλέον χρόνων ένοπλης σύγκρουσης με τους αντάρτες, της μεγαλύτερης στρατιωτικά και της πιο παλιάς στη Νότια Αμερική, και την ανάδυση νέων προκλήσεων: να τεθεί η συμφωνία σε ισχύ, στη συνέχεια να ξεκινήσει η εφαρμογή της και να οικοδομηθεί η ειρήνη. Επιπρόσθετη προτεραιότητα είναι να γίνουν όλες οι αναγκαίες προσπάθειες ώστε να εγκαινιαστεί, στο μικρότερο δυνατό χρόνο, μια διαδικασία συνομιλιών με το ELN, τον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό, ώστε η ιστορία να ολοκληρωθεί.

 

Η «Τελική Συμφωνία» συγκεντρώνει στις 297 σελίδες της τις επιμέρους συμφωνίες πάνω στα έξι ζητήματα της ατζέντας –αγροτική ανάπτυξη, πολιτική συμμετοχή, ναρκωτικά, θύματα, τέλος της σύγκρουσης, εφαρμογή, επικύρωση και θέση σε ισχύ– και τα αντίστοιχα συμπληρωματικά πρωτόκολλα. Το έγγραφο είναι δημόσιο και διαθέσιμο, ώστε να ενημερωθούν όλοι οι Κολομβιανοί και η διεθνής κοινότητα. Δεν υπάρχουν κρυφά έγγραφα, όπως θέλησαν να υποβάλουν κάποιοι. Αυτή είναι η πρώτη πρόσκληση που απευθύνω στους αναγνώστες μου: Ας γνωρίσουμε τις συμφωνίες στο σύνολό τους κι έτσι ας μπορέσουμε να διαμορφώσουμε ίδια γνώμη, πληροφορημένη, τεκμηριωμένη και με τη σκέψη μας στο μέλλον της χώρας μας.

 

 

Εσωτερική ενότητα

 

 

Η ανάγνωση της συμφωνίας συμβάλλει στην κατάρρευση πολλών από τους μύθους που είχαν κατασκευαστεί και τις αντίστοιχες πλάνες. Θεωρώ ότι λογικά, και σε σύγκριση με τα διεθνή πρότυπα παρόμοιων συμφωνιών που αφορούν εσωτερικές ένοπλες συγκρούσεις, είναι αρκετά καλή. Με σιγουριά λέω πως δεν είναι τέλεια· τέλειο δεν είναι εξάλλου κανένα ανθρώπινο έργο. Είναι, όμως, αυτό που, μετά από τέσσερα χρόνια σοβαρών συνομιλιών, συνέθεσαν οι δύο αντιπροσωπείες και πράγματι διαθέτει εσωτερική ενότητα. Δεν είναι μια συμφωνία à la carte, για την οποία θα μπορούσες να πεις «παίρνω αυτό για πρώτο πιάτο, αυτό για κυρίως ή αυτό για επιδόρπιο». Όχι. Είναι ένα σύνολο, που είτε το εγκρίνεις είτε το απορρίπτεις εξολοκλήρου. Γι’ αυτό ο τρόπος επικύρωσης που συμφωνήθηκε από τις δύο αντιπροσωπείες, το δημοψήφισμα, επιβάλλει να υιοθετήσει κανείς μια θέση απέναντι στο σύνολο της συμφωνίας.

 

Είναι, όμως, εξίσου σημαντική και η εσωτερική διαβούλευση που πραγματοποιεί η FARC μεταξύ των μελών της, γιατί και απ’ αυτή την πλευρά απαιτείται η αποδοχή αυτού που συμφώνησε η αντιπροσωπεία της Αβάνας με τους εκπροσώπους της κολομβιανής κυβέρνησης. Και είναι σημαντικό γιατί όσο περισσότερο γίνει αποδεκτή μεταξύ τους, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος να υπάρξουν διαφωνούντες  – που κατά τα άλλα είναι σχεδόν αναπόφευκτος σ’ αυτού του τύπου τις διαδικασίες, ακριβώς όπως δεν πρόκειται να τύχει της έγκρισης όλων των Κολομβιανών. Η δέκατη Διάσκεψη -όπως ονομάζουν οι αντάρτες της FARC τις συνελεύσεις τους, όταν πρόκειται να πάρουν αποφάσεις– θα είναι αυτή που θα σφραγίσει το τέλος της FARC ως αντάρτικης οργάνωσης και τη μετατροπή της σε πολιτικό κίνημα, αφού προηγηθεί η παράδοση των όπλων. Γι’ αυτό το λόγο και η συγκεκριμένη εσωτερική διαβούλευση έχει μείζονα σημασία.

 

 

Νέα αρχή

 

 

Στο ευρύτερο επίπεδο της κοινωνίας, πρέπει να προετοιμαστούμε όλοι οι Κολομβιανοί για μια δουλειά που είναι θεμελιώδης και προηγείται της τελικής απόφασης κάθε πολίτη: τη διάδοση του περιεχομένου της «Τελικής Συμφωνίας», για την οποία θα πρέπει να καταφύγουμε σε αξιόπιστα και δημιουργικά παιδαγωγικά και διδακτικά μέσα, έτσι ώστε κάθε Κολομβιανός τη μέρα του δημοψηφίσματος να διαθέτει επαρκή επιχειρήματα για να πάρει την απόφασή του. Γιατί στο δημοψήφισμα δεν καλούμαστε να πούμε αν μας αρέσει ή όχι η κυβέρνηση, αν μας φαίνεται καλό ή κακό αυτό που λέει ο ένας ή ο άλλος πολιτικός ηγέτης, αν μας ταιριάζει ή όχι κάποιος πολιτικός ηγέτης, αλλά σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας και την πορεία που θα ακολουθήσει η κολομβιανή κοινωνία τις επόμενες δεκαετίες: αν πρόκειται να συνεχίσουμε αυτή την εξουθενωτική και χρόνια ένοπλη σύγκρουση ή αν θα την κλείσουμε για πάντα και θα ανοίξουμε το παράθυρο για να αρχίσουμε να χτίζουμε μια καινούργια κοινωνία, για να οικοδομήσουμε την ειρήνη.

 

Εννοείται ότι το μέγεθος της ειρήνης που θα μπορέσουμε να οικοδομήσουμε στη χώρα μας, είναι σε ευθεία αναλογία με το μέγεθος των ονείρων μας και με την πολιτική και κοινωνική μας ικανότητα να τα κάνουμε πραγματικότητα. Αυτή είναι η πρόκληση που έχουν απέναντί τους αυτή τη στιγμή οι Κολομβιανοί, μια πρόκληση που μας υπερβαίνει και μας παθιάζει· θα ακολουθήσουν οι προκλήσεις της εφαρμογής της «Τελικής Συμφωνίας».

 

*Ο Αλέχο Βάργας Βελάσκεθ είναι καθηγητής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Κολομβίας.

 

Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου

 

 
ΓΙΑ ΤΗΝ 
ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΝΕΩΣΗ, 
ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ
ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ

Copyright © 2021 - All rights reserved

 | 

Developed by © Jetnet